`\color{#081B28}{t}\color{#0F3749}{4}\color{#775D5A}{y}\color{#1B5A6F}{R}\color{#B3968E}{t}`

`***` Một số nền văn minh phương Đông thời cổ `-` trung đại: 

`-` Ai Cập cổ đại: Khoảng năm `3200` `-` năm `30` `TCN.`

`-` Lưỡng Hà cổ đại: Khoảng cuối thiên niên kỉ `IV` `TCN` `-` giữa thiên niên kỉ `I` `TCN.`

`-` Ấn Độ thời cổ `-` trung đại: Giữa thiên niên kỉ `III` `TCN` `-` năm `1857.`

`-` Trung Hoa thời cổ `-` trung đại: Khoảng thế kỉ `XXI` `TCN` `-` năm `1911.`

`1.` Ai Cập cổ đại.

`-` Chữ viết:  Đã sáng tạo ra một trong những hệ thống chữ viết có nhất thế giới (chữ tượng hình) từ khoảng hơn `3000` năm `TCN` `->` Tạo ra bảng chữ cái Phê`-`ni`-`xi (nguồn gốc của những bảng chữ cái ngày nay).

`=>` Ý nghĩa: đã ghi chép, để lại nhiều tư liệu quý giá thuộc các lĩnh vực như Lịch sử, Văn học, Thiên văn học, Toán học,...

`-` Toán học: sử dụng hệ số thập phân, phép tính cộng và trừ, biết tính diện tích hình tam giác, hình chữ nhật, biết sử dụng số `pi` ($\pi$) với giá trị `3,16...`

`-` Thiên văn học: quan sát thiên văn và sự vận hành của các thiên thể `->` sáng tạo ra kĩ thuật làm lịch dựa trên chu kì vận động của Mặt Trời.

`-` Y học: có hiểu biết tương đối chính xác về các cơ quan trong cơ thể con người...; đã sử dụng những kiến thức về giải phẫu để chữa bệnh và trong kĩ thuật ướp xác.

`=>` Ý nghĩa: Có ý nghĩa to lớn trong cuộc sống, tạo tiền đề cho sự phát triển của khoa học, kĩ thuật trong các thời kì tiếp theo.

`-` Kiến trúc điêu khắc:

`+` Cung điện, đến thờ và kim tự tháp là các loại hình kiến trúc tiêu biểu nhất của Ai Cập cổ đại.

`+` Các tác phẩm điêu khắc nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại là: tượng Nhân sư ở Ghi`-`da, tượng bản thân của Nê`-`phéc`-`ti`-`ti, nắp quan tài bằng vàng của pha`-`ra`-`ông Tu`-`tan`-`kha`-`mun,...

`=>` Ý nghĩa: chứng tỏ sự phát triển rực rỡ của nền văn minh này, đồng thời đặt nền móng cho sự phát triển trên nhiều lĩnh vực của văn minh nhân loại.

`2.` Ấn Độ thời cổ `-` trung đại.

`-` Tư tưởng, tôn giáo: 

`+` Hai tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng hàng đầu của Ấn Độ là Hin`-`đu giáo và Phật giáo.

`+` Hình thành từ giữa thiên niên kỉ `I` `TCN`, hưng thịnh cho đến thế kỉ `VII` rồi dần suy yếu và mất đi ảnh hưởng ở Ấn Độ.

`=>` Ý nghĩa: được truyền bá đến nhiều quốc gia và khu vực, trở thành một trong những tôn giáo lớn nhất trên thế giới.

`-` Chữ viết: xuất hiện chữ Kha`-`rốt`-`thi và chữ Bra`-`mi `->` cải biên chữ viết để ghi âm tiếng San`-`xcrít (tiếng Phạn).

`=>` Ý nghĩa: được truyền bá sang Đông Nam Á và được cải biên thành chữ viết của một số quốc gia trong khu vực này

`-` Văn học, nghệ thuật:

`+` Văn học: đạt nhiều thành tựu rực rỡ, tiêu biểu nhất là kinh Vê`-`đa, sử thi Ma`-`ha`-`bha`-`ra`-`ta và Ra`-`ma`-`y`-`a`-`na, các tác phẩm của Ca`-`li`-`đa`-`sa (như vở kịch Sơ`-`kun`-`to`-`la)...

`+` Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc: đã xây dựng nhiều công trình kiến trúc đồ sộ như cột đá, chùa và tháp Phật giáo; đến thờ, lăng mộ Hin`-`đu giáo; các thánh đường, cung điện Hồi giáo.

`=>` Ý nghĩa: Văn học là niềm tự hào của người dân Ấn Độ, trở thành nguồn cảm hứng, để tài sáng tác của nhiều ngành nghệ thuật, không chỉ ở Ấn Độ mà cả nhiều quốc gia khác, nhất là khu vực Đông Nam Á; nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đã có những ảnh hưởng đến nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia Đông Nam Á.

`-` Khoa học, kỹ thuật: 

`+` Toán học: sáng tạo ra 10 chữ số mà ngày nay chúng ta đang sử dụng; đã tỉnh được giá trị của số `pi` ($\pi$) là `3,1416`...

`+` Thiên văn học: hiểu biết về vũ trụ, về Mặt Trời và các hành tinh; biết đặt ra lịch.

`+` Vật lí `&` Hóa học: nêu ra thuyết nguyên tử, đã khẳng định được về lực hấp dẫn của Trái Đất; đã phát triển kĩ thuật luyện kim ở trình độ cao và tìm ra cách để bảo vệ kim loại không bị ăn mòn.

`+` Y `-` Dược học: có nhiều ghi chép về bệnh lí học, giải phẫu học, độc dược học và biết dùng phẫu thuật để chấp xương sọ, lấy sỏi thận....

`=>` Ý nghĩa: có đóng góp quan trọng vào kho tàng tri thức nhân loại, tạo nền tảng cho nhiều phát minh về sau.

`3.` Trung Hoa thời cổ đại `-` trung đại.

`-` Tư tưởng, tôn giáo: Nho giáo, Đạo giáo, Mặc gia, Pháp gia và các thuyết Âm dương, Bát quái, Ngũ hành từ thời cổ đại đã trở thành nến tảng quan trọng về tư tưởng, thế giới quan của người Trung Hoa, đồng thời có ảnh hưởng đến nhiều quốc gia khác như Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam,...

`=>` Ý nghĩa: lan toả, ảnh hưởng ra các quốc gia khác trong khu vực.

`-` Chữ viết: chữ khắc trên mai rùa, xương thú (chữ giáp cốt) và khắc trên đó đồng (kim văn) `->` chỉnh lí và phát triển thành chữ Hán.

`=>` Ý nghĩa: được truyền bá và cải biên thành chữ viết của một số quốc gia như Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam,...

`-` Văn học, nghệ thuật: 

`+` Văn học: thơ ca, kịch và tiểu thuyết là các loại hình văn học có nhiều thành tựu nhất, trong đó tiêu biểu là thơ ca thời Đường và tiểu thuyết chương hồi thời Minh `-` Thanh.

`+` Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc: những công trình nổi tiếng nhất của kiến trúc Trung Hoa bao gồm: Vạn Lý Trường Thành, Tử Cấm Thành, Di Hoà Viên, Thập Tam Lăng,...
`=>` Ý nghĩa: để lại dấu ấn sâu sắc trong văn hoá Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam.

`-` Khoa học, kỹ thuật:

`+` Toán học: đã sử dụng hệ số đếm thập phân, tỉnh được diện tích các hình phẳng và thể tích các hình khối... lần đầu tiên tính được số `pi` ($\pi$ ) chính xác tới `7` chữ số thập phân, phát minh ra bàn tính...

`+` Thiên văn học: là những người đầu tiên ghi chép về nhật thực, nguyệt thực và nhiều hiện tượng thiên văn khác; sớm đặt ra lịch.

`+` Y `-` Dược học: đã chẩn đoán, lí giải và chữa trị các loại bệnh bằng nhiều phương pháp.

`+` Sử học: đa dạng về hình thức, thể loại, nội dung với một số tác phẩm nổi tiếng.

`=>` Ý nghĩa: chứng tỏ sự phát triển của nền văn minh này; để lại nhiều dấu ấn và ảnh hưởng trong lịch sử nhân loại, đặc biệt là đối với khu vực Đông.