1. Trục thời gian tổng quan (Từ Thiên niên kỷ IV TCN đến khoảng thế kỷ XIX - XX)

•thiên niên kỷ IV TCN – 30 TCN: Văn minh Ai Cập cổ đại (và chấm dứt/chuyển sang thời kỳ thuộc La Mã vào năm 30 TCN).

• cuối thiên niên kỷ IV TCN – 539 TCN: Văn minh Lưỡng Hà cổ đại (chấm dứt khi bị Ba Tư xâm lược năm 539 TCN).

• giữa thiên niên kỷ III TCN – 1857: Văn minh Ấn Độ (trải qua thời kỳ cổ đại và bước vào giai đoạn phong kiến/trung đại từ khoảng thế kỷ IV đến khi bị thực dân Anh xâm chiếm năm 1857).

• thế kỷ XXI TCN – 1911: Văn minh Trung Hoa (từ các triều đại nhà Hạ, Thương, Chu cổ đại kéo dài qua các triều đại phong kiến trung đại: Tần, Hán, Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh cho đến năm 1911).

 2. Tóm tắt đặc điểm thời gian của từng nền văn minh

• văn minh Lưỡng Hà: Xuất hiện sớm nhất (khoảng cuối thiên niên kỷ IV TCN) ở lưu vực sông Tigris và Euphrates, kết thúc giai đoạn độc lập vào năm 539 TCN.

• văn minh Ai Cập: Ra đời khoảng năm 3200 TCN bên lưu vực sông Nin, phát triển rực rỡ qua các vương quốc và chấm dứt thời kỳ cổ đại độc lập vào năm 30 TCN (khi bị La Mã thôn tính).

• văn minh Ấn Độ: Hình thành từ giữa thiên niên kỷ III TCN (văn minh sông Ấn), phát triển qua thời kỳ Vê-đa và bước sang giai đoạn phong kiến/trung đại từ thế kỷ IV, kéo dài tới năm 1857.

• văn minh Trung Hoa: Khởi nguồn khoảng thế kỷ XXI TCN (nhà Hạ) ở lưu vực Hoàng Hà và Trường Giang; là nền văn minh duy nhất trong 4 trung tâm lớn phát triển liên tục qua cả thời cổ đại lẫn trung đại kéo dài đến năm 1911 (nhà Thanh sụp đổ).