ẤM ÁP NHƯ NƯỚC

(Đỗ Bích Thúy)

Lược đoạn đầu: Hiên và Hoài thân nhau như chị em gái. Hoài vừa mới sinh con. Chồng Hoài cũng làm giáo viên, nhưng mỗi lần sang thăm vợ con đều phải vượt dốc, đèo. Hiên hai sáu tuổi, bỏ ngỏ chuyện lập gia đình và lên vùng núi cao heo hút này đã hai năm,... Mỗi lớp học ở đây chỉ có dăm bảy đứa. Có lần lặn lội vào sâu trong bản, gặp từng gia đình để vận động, Hiên uống hai chén rượu ngô, rồi lăn ra ngủ bên cạnh mấy bó ngô khô, cha mẹ mới cho con đi học. Hôm sau đi đón học sinh tới lớp, cô bị ngã, cả người bùn ướt sũng. Thế mà thằng bé chẳng thương cô, nó nhảy xuống giữa đường, rồi biến mất tăm mất tích…)

Một tuần sau đó lớp của Hiên vắng mặt Vàng Chá Sình, tên thằng bé ấy.

Hiên đến nhà, mẹ nó bảo ngày nào nó cũng đeo túi đi học mà. Nhưng nó học ở đâu thì bố mẹ bận lắm, không đi theo được.

Hóa ra nó cũng đi học thật, mỗi tội không học ở lớp của Hiên mà ở lớp của... Khải. Một điểm trường xa gấp đôi, lại còn phải leo dốc chon von, dựng đứng. Nó chỉ thích học thầy Khải bởi vì giờ thể dục thầy không dạy thể dục mà dạy... võ.

Tất nhiên nó làm gì có tên trong danh sách học sinh, nhưng nó cứ nhảy vào ngồi học thì thầy cũng chẳng nỡ đuổi.

Hiên nhờ Hoài trông lớp rồi lò dò leo lên điểm trường của Khải. Y như... lời đồn, thằng bé Vàng Chá Sình với mái tóc đỏ quạch bù xù đang ngồi há mồm ngoài sân nhìn thầy Khải đi mấy đường quyền.

Nhận ra Hiên, thằng Sình lao ra sân ôm chân thầy, khóc toáng lên. Vừa khóc vừa gào:

- Tao không về đâu. Tao thích học ở đây. Tao không về đâu!

Hiên còn chưa thở xong vì leo dốc quá dài, thấy thằng bé gào lên như thế, chả hiểu sao cô cũng bật khóc tu tu. Cô với trò không biết ai khóc to hơn, nhưng nước mắt chắc Hiên nhiều hơn. Cô còn chả biết mình khóc vì cái gì. Vì cú ngã đến giờ vẫn ê ẩm mông, vì bãi nước đái của con ngựa non trong bếp bữa trước, hay vì một cái cục gì đó ứ nghẹn ở cổ mà không cách nào đẩy ra được, chả biết nữa. Nhưng có lẽ, cô ngập trong một cảm giác tủi thân cực độ.

Khải đi vào chỗ phòng ở sát với phòng học, lấy ra cho cô một chiếc khăn mặt ướt. Hiên cầm lấy, vừa đưa lên định lau mặt thì vội vàng quăng ra vì nó sặc mùi thuốc lào. Thằng bé chắc cũng sợ nước mắt của cô quá bèn đến gần và rụt rè:

- Thôi cô giáo đừng khóc nữa. Mai tao đi học là được.

Khải nói đế vào:

- Không được xưng tao. Xưng em, nhé! Nhắc mãi sao không nhớ thế hả?

Thằng bé gật nhưng vẫn vớt vát:

- Nhưng tao, à em vẫn muốn học võ.

Khải mỉm cười:

- Được, cuối tuần cho học võ riêng. Nhưng phải đến lớp tử tế. Cấm trốn.

Thằng bé nắm tay Hiên lôi đi:

- Thôi, bọn mình đi về.

Hẳn là “bọn mình”, suýt nữa thì Hiên phì cười khi mà nước mắt còn chưa khô.

Khải với Hiên quen nhau từ đấy. Hoài nói vợ Khải cũng là giáo viên nhưng cô ấy gặp tai nạn trên đường đến nhà học sinh vận động đi học. Núi lở, vùi kín cả người. Họ vừa cưới nhau được hai tháng. Từ đấy Khải chỉ ở trên điểm trường cao nhất, trường đổi cho về trường chính cũng không về.

Hiên cứ nghĩ mãi về nỗi đau ghim trong trái tim Khải. Hiên lẽ ra chẳng lên cái nơi chon von cơ cực này làm gì nếu như không phải để chạy trốn khổ đau. Lúc đầu là thế, rồi dần dần quen, rồi thương, rồi gắn bó. Đến cả mùi phân trâu, phân bò cũng thấy quen mũi rồi.

Em hãy viết bài văn (khoảng 500 chữ) phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của đoạn trích

Các bạn giúp mình với ạ ( ko chép ai , đầy đủ bố cục của bài văn nlvh và nhớ phân tích nghệ thuật)

Đỗ Bích Thúy là một trong những nhà văn đương đại có duyên nợ sâu sắc nhất với mảnh đất và con người vùng cao miền Tây Bắc. Trang viết của chị không sa đà vào việc tô vẽ vẻ đẹp thơ mộng, lãng mạn mà luôn đi thẳng vào cái khắc nghiệt, thô mộc của đời sống rẻo cao để từ đó gạn đục khơi trong, làm bừng sáng lên thứ tình người ấm áp. Đoạn trích từ truyện ngắn "Ấm áp như nước" chính là một minh chứng tiêu biểu cho phong cách ấy. Tác phẩm đã mở ra một bức tranh đầy cảm động về cuộc sống, tâm hồn của những người thầy giáo, cô giáo cắm bản và tình cảm hồn nhiên, trong trẻo của những đứa trẻ thơ ngây nơi đỉnh dốc chon von.

Trước hết, về mặt nội dung, bao trùm lên toàn bộ đoạn trích là tình yêu nghề thầm lặng, sự thấu hiểu và sẻ chia giữa những con người cùng chung cảnh ngộ nơi gian khó. Nhân vật Hiên hiện lên là một cô giáo cắm bản kiên cường nhưng cũng đầy nữ tính, mang theo một góc khuất tổn thương khi tìm đến vùng đất này để “chạy trốn khổ đau”. Cuộc sống dạy học nơi đây đầy rẫy những nhọc nhằn, từ việc phải lặn lội vào sâu trong bản uống rượu ngô để vận động học sinh, cho đến những tai nạn bất ngờ khiến người ngập trong bùn đất. Đặc biệt, phân cảnh Hiên leo lên điểm trường của Khải và bật khóc "tu tu" trước mặt đồng nghiệp và học trò là một chi tiết đắt giá. Giọt nước mắt ấy không phải là sự yếu đuối, buông xuôi, mà là sự vỡ òa của bao nỗi hờn tủi dồn nén: từ cú ngã ê ẩm chưa tan, sự bướng bỉnh của trò Sình, cho đến cảm giác cô đơn, bất lực tột cùng trước cái khắc nghiệt của thiên nhiên và lòng người. Đó là giọt nước mắt rất nhân bản, khiến hình ảnh người giáo viên vùng cao trở nên chân thực, gần gũi chứ không bị lý tưởng hóa một chiều.

Bên cạnh Hiên, nhân vật thầy Khải lại hiện lên như một điểm tựa tinh thần vững chãi dù bản thân anh cũng mang một vết thương lòng rớm máu. Khải lựa chọn bám trụ lại điểm trường cao nhất, gạt bỏ cơ hội về trường chính, chỉ để ghim giữ ký ức về người vợ trẻ đã mất do sụt lở núi trên đường đi vận động học sinh. Sự xuất hiện của Khải với chiếc khăn mặt "sặc mùi thuốc lào" hay những đường quyền mạnh mẽ vừa thô mộc, vừa ấm áp. Anh thấu hiểu nỗi lòng của Hiên, nhẹ nhàng dùng sự nghiêm khắc pha lẫn bao dung để uốn nắn cậu bé Sình. Sự đồng cảm giữa hai tâm hồn từng chịu tổn thương đã tạo nên một sợi dây gắn kết vô hình, giúp họ xoa dịu nỗi đau và tiếp tục lý tưởng gieo chữ. Đồng thời, nét chấm phá về nhân vật cậu bé Vàng Chá Sình cũng làm cho câu chuyện thêm phần lay động. Sình là đại diện tiêu biểu cho trẻ em vùng cao: mộc mạc, bướng bỉnh, thích học võ hơn học chữ nhưng lại rất giàu tình cảm. Chi tiết Sình sợ nước mắt của cô giáo, rụt rè hứa "Mai em đi học" và cái nắm tay kéo cô về cùng lời nói “bọn mình đi về” đầy thân thương đã sưởi ấm toàn bộ không gian lạnh lẽo. Chính sự hồn nhiên của học trò đã bù đắp, xua tan mọi tủi hờn, trở thành nguồn động lực vô giá níu giữ bước chân cô giáo ở lại với bản làng.

Làm nên sức hấp dẫn và lay động của những giá trị nội dung kể trên, không thể không nhắc đến những đặc sắc về mặt nghệ thuật của đoạn trích. Trước hết, Đỗ Bích Thúy đã thể hiện tài năng bậc thầy trong nghệ thuật khắc họa nhân vật. Nhà văn không miêu tả nhân vật qua những lời đao to búa lớn mà đi sâu vào thế giới nội tâm, qua hành động, lời thoại và diễn biến tâm lý tự nhiên. Tâm lý của Hiên được chuyển biến vô cùng tinh tế, từ ức nghẹn, tủi thân khóc nấc cho đến lúc "suýt nữa thì phì cười" trước sự ngây ngô của học trò. Bên cạnh đó, ngôn ngữ trần thuật của tác phẩm rất giản dị, tự nhiên và đậm phong vị vùng cao. Cách xưng hô "tao - cô giáo" của thằng Sình hay những chi tiết đậm màu sắc bản địa như "rượu ngô", "khăn sặc mùi thuốc lào", "mùi phân trâu, phân bò" được đưa vào một cách khéo léo, tạo nên một không gian nghệ thuật chân thực, nồng đượm hơi thở cuộc sống. Cuối cùng, giọng điệu trần thuật thủ thỉ, chậm rãi, đan xen hài hòa giữa hiện tại và những hồi ức quá khứ đã tạo nên chiều sâu cho tác phẩm, khiến câu chuyện trôi đi êm ả nhưng lại có sức lắng đọng, âm vang vô cùng.

Tóm lại, đoạn trích "Ấm áp như nước" của Đỗ Bích Thúy là một nốt nhạc trầm ấm, ca ngợi cuộc sống và tâm hồn của những con người thầm lặng mang con chữ lên non. Bằng tình cảm chân thành và ngòi bút nghệ thuật tài hoa, nhà văn đã khẳng định một triết lý nhân sinh sâu sắc: Giữa cái lạnh giá, cơ cực của thiên nhiên vùng cao, chính tình yêu thương, sự thấu hiểu và sẻ chia giữa người với người sẽ là ngọn lửa sưởi ấm tất cả, biến những mảnh đất xa lạ, hoang vu thành quê hương, xứ sở thân thương của lòng mình.