Mình ghi cho bạn cách làm “khung chung” dễ áp dụng cho mọi đề Nghị luận xã hội (NLXH) và Nghị luận văn học (NLVH) ~500 chữ để bạn đi thi lớp 10 có thể “cầm là viết được”.

1. NGHỊ LUẬN XÃ HỘI (NLXH ~500 chữ) A. Dạng bài (thường gặp)

• Nghị luận về một hiện tượng đời sống (bạo lực học đường, nghiện mạng xã hội…)
• Nghị luận về một tư tưởng đạo lý (lòng biết ơn, sự cố gắng, trung thực…)

B. KHUNG BÀI CHUẨN 5 ĐOẠN 1. Mở bài (2–4 câu)

• Dẫn vào vấn đề
• Nêu vấn đề nghị luận

Ví dụ:
“Trong cuộc sống hiện nay, … là một vấn đề đáng quan tâm…”

2. Giải thích

• Giải thích từ khóa / khái niệm đề bài

Ví dụ:
“…. có nghĩa là…”

3. Thực trạng

• Đang phổ biến hay không?
• Biểu hiện như thế nào?

Có thể viết:

• “Hiện nay…”
• “Nhiều người…”

4. Nguyên nhân – hậu quả

• Nguyên nhân: do đâu?
• Hậu quả: gây ra gì?

5. Giải pháp + bài học + kết bài

• Cách khắc phục
• Bản thân cần làm gì
• Kết luận

Câu chốt:
“Vì vậy, mỗi người cần…”

2. NGHỊ LUẬN VĂN HỌC (NLVH ~500 chữ) A. Dạng bài

• Phân tích nhân vật
• Cảm nhận đoạn thơ/đoạn văn
• Nêu ý nghĩa tác phẩm

B. KHUNG BÀI CHUẨN 3 PHẦN 1. Mở bài

• Giới thiệu tác giả + tác phẩm + vấn đề

Ví dụ:
“Nhà văn… là một tác giả tiêu biểu. Tác phẩm… thể hiện rõ…”

2. Thân bài Ý 1: Khái quát

• Hoàn cảnh / nội dung chung

Ý 2: Phân tích chính

• Nhân vật / hình ảnh / đoạn thơ:
  • đặc điểm 1
  • đặc điểm 2
  • nghệ thuật

Luôn có từ:

• “thể hiện”
• “cho thấy”
• “gợi lên”

Ý 3: Nghệ thuật

• Ngôn ngữ
• Hình ảnh
• Biện pháp tu từ

3. Kết bài

• Khẳng định giá trị
• Nêu cảm nghĩ

Ví dụ:
“Tác phẩm để lại nhiều ý nghĩa sâu sắc…”

⚡ 3. MẸO VIẾT ĐẠT ĐIỂM CAO

Viết đủ 3 phần (không thiếu mở bài/kết bài)
Mỗi đoạn 5–7 câu
Dùng từ đơn giản, không lan man
Có câu “kết nối” như:

• “Bên cạnh đó…”
• “Không chỉ vậy…”
• “Điều đó cho thấy…”

4. KHUNG NHỚ NHANH (SIÊU NGẮN) NLXH:

Giải thích → Thực trạng → Nguyên nhân → Giải pháp → Kết

NLVH:

Giới thiệu → Phân tích → Nghệ thuật → Kết