PHẦN I. ĐỌC HIỂU

NGỮ LIỆU 1:

[...] Trần Quốc Tuấn ra lệnh cho đạo quân bộ lên đường. Khi các cánh quân bắt đầu chuyển, Trần Quốc Tuấn cũng xuống bến thuyền. Ngoài cửa bến, Trần Quốc Tuấn thấy Chiêu Minh vương đứng chờ ông ở đó. Sau lưng Trần Quang Khải là Trương Hán Siêu cùng các thư nhi hai phủ Chiêu Minh, Hưng Đạo. Hai vị tướng tài cầm lấy tay nhau và im lặng ngắm nhau. Nhân Tông bảo Trần Quang Khải: - Chú Chiêu Minh không chúc bác Hưng Đạo vài lời đi. Trần Quang Khải tươi cười nói: - Tâu bệ hạ, Quốc công ra quân trận này chắc thắng, thần chỉ xin tặng Quốc công vật mọn này nhân lúc lên đường. Vật tặng của Trần Quang Khải là tập thơ Lạc Đạo, gồm những bài ông làm những năm gần đây và do chính tay Chiêu Minh vương chép theo bốn kiểu chữ chân, thảo, triện, lệ. Ông nói với Hưng Đạo vương: - Ba quân đã trẩy, xin mời Quốc công lên thuyền. Trần Quốc Tuấn vái Nhân Tông mười hai vái rồi quay sang Trần Quang Khải: - Hịch đã viết xong. Phiền Thượng tướng quân sai truyền đi các lộ ngay đêm nay. Hai người nhìn nhau chăm chú và cùng thoáng mỉm cười. Từ đài cao, Dã Tượng đường hoàng giương cao ngọn cờ tiết chế đi xuống bến. Yết Kiêu đã đứng đón sẵn ở đấy. Dã Tượng trao cán cờ tiết chế cho Yết Kiêu. Họ không nói với nhau một lời nào nhưng bốn mắt nhìn nhau đăm đắm như đang truyền cho nhau tình cảm dạt dào. Trần Quốc Tuấn chờ Yết Kiêu cắm lá cờ tiết chế thật thẳng rồi ra lệnh nhổ sào. Thuyền tướng từ từ kéo buồm. Khi con thuyền bắt đầu chuyển, Nhân Tông để hai tay vào đuôi thuyền khẽ đẩy. Thuyền tướng rời bến. Mặt sông la liệt buồm và cờ. Đội trống đánh nhịp xuất quân. Tiếng trống thì thùng thì thùng rạo rực. Quân chèo thuyền cất cao giọng: “Dô hò... này khoan ới hò khoan. Dô hò... này lời hẹn thệ sư Cùng ỳ... nhau ý a...”. Tiếng hò náo nức lòng người xiết bao. Trần Quốc Tuấn lên mui thuyền. Sông bao la chan hòa ánh nắng. Thăng Long từ từ xa dần, và trong tâm hồn vị tướng già bỗng đinh ninh lời thề khải hoàn với kinh thành yêu dấu.                                      

 (Trích Trên sông truyền hịch, Hà Ân, NXB Kim Đồng)

C1: Nhân vật trong đoạn trích chủ yếu được khắc họa qua phương diện nào?

C2: Vì sao tác giả miêu tả nhiều chi tiết về ánh mắt, cử chỉ im lặng của các nhân vật?

C3: Chi tiết “Tiếng hò náo nức lòng người xiết bao. Trần Quốc Tuấn lên mui thuyền. Sông bao la chan hòa ánh nắng. Thăng Long từ từ xa dần, và trong tâm hồn vị tướng già bỗng đinh ninh lời thề khải hoàn với kinh thành yêu dấu.” giúp em hiểu gì về nhân vật Trần Quốc Tuấn?

C4: Nêu cảm hứng chủ đạo của đoạn trích.

C5: Theo em, tinh thần đoàn kết trong đoạn trích có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống hôm nay? C6: Nếu em là một người lính trong buổi xuất quân ấy, em sẽ có cảm xúc như thế nào? Vì sao? (Viết đoạn văn khoảng 5-7 câu) C13: Từ văn bản, em hãy viết một đoạn văn ngắn (3–5 câu) trình bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của tuổi trẻ với đất nước hôm nay.