Trong giờ ra chơi ở sân trường, tiếng ồn cứ vang lên liên tục, người thì chạy xuống căn-tin, người thì đứng tụ lại ở góc lớp nói chuyện. Tất cả đều mặc đồng phục giống nhau, nhìn qua thì tưởng như không có gì khác biệt. Nhưng chỉ cần đứng yên một lúc, nhìn kỹ hơn thì sẽ thấy mỗi người một kiểu rất rõ. Có bạn cười nói rất thoải mái, có bạn lại ngồi im bấm điện thoại, có bạn thì vừa đi vừa tranh thủ xem lại bài. Từ đó mới thấy có một ý kiến cho rằng mặc đồng phục trong trường sẽ làm xóa mờ bản sắc và cá tính của học sinh, nhưng nếu nhìn gần đời sống học đường hơn một chút thì cảm giác đó không hoàn toàn đúng.   

   Ý kiến đó thực chất xuất phát từ việc nhìn đồng phục như một thứ khiến mọi người trông giống nhau. Khi ai cũng mặc áo trắng, quần xanh, giày dép gần giống nhau thì dễ nghĩ rằng học sinh sẽ bị đồng hóa, không còn sự khác biệt. Nhưng trong thực tế ở lớp học, sự giống nhau đó chỉ nằm ở lớp vỏ bên ngoài. Còn bên trong thì mỗi người vẫn có một kiểu riêng. Có bạn nói chuyện rất nhiều, có bạn gần như ít khi phát biểu, có bạn lại rất nhanh nhẹn trong hoạt động nhóm. Những cái đó không nằm ở bộ đồng phục mà nằm ở con người bên trong.   

   Em từng để ý một bạn trong lớp, mặc đồng phục giống hệt mọi người, áo sơ mi trắng hơi cũ ở tay áo, nhưng lúc làm bài nhóm thì lại là người đưa ra cách giải rất khác. Trong khi cả nhóm đang nghĩ theo hướng quen thuộc, bạn đó lại đổi cách nhìn, làm bài theo một hướng mới. Lúc đó mới thấy rõ, cá tính không nằm ở việc mặc gì, mà nằm ở cách suy nghĩ và cách làm việc.   

   Nếu nói đồng phục làm mất cá tính thì cũng hơi vội. Vì trong một lớp học, dù ai cũng giống nhau về trang phục, nhưng vẫn có người rất nổi bật trong học tập, có người lại nổi bật trong thể thao, có người có cách nói chuyện rất riêng. Những cái riêng đó vẫn tồn tại rất tự nhiên, không bị che mất chỉ vì cùng mặc một bộ đồ giống nhau.   

   Thực ra, đồng phục còn làm giảm bớt những so sánh không cần thiết giữa học sinh với nhau. Nếu không có đồng phục, có thể sẽ có chuyện so sánh quần áo đẹp hay xấu, đắt hay rẻ. Khi tất cả đều giống nhau về hình thức, sự chú ý chuyển sang học tập và cách ứng xử nhiều hơn. Điều này giúp môi trường học nhẹ hơn, ít áp lực hơn, nhất là với những bạn không có điều kiện về trang phục.

   Nhìn rộng hơn một chút, cá tính không phải thứ chỉ thể hiện qua bên ngoài. Nó nằm ở cách một người chọn giải quyết vấn đề, cách họ đối xử với bạn bè, cách họ phản ứng khi gặp khó khăn. Đồng phục không can thiệp vào những điều đó, nên cũng không thể nói nó làm mất cá tính.   

   Tóm lại, đồng phục không phải là một chiếc lồng giam giữ cá tính, mà trái lại, nó là một phông nền công bằng để mỗi học sinh tự tin bộc lộ bản sắc riêng từ chính năng lực và tâm hồn. Bản sắc thực sự của một người trẻ không nằm ở nhãn hiệu quần áo họ mặc, mà nằm ở dấu ấn họ để lại trong lòng thầy cô, bạn bè qua cách họ học tập và sống mỗi ngày.