giúp em với ạ em cảm ơn

   Lưu Quang Vũ `(1948–1988)` là một trong những gương mặt tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, sáng tác ở nhiều thể loại như thơ, kịch với các tác phẩm quen thuộc như Hồn Trương Ba, da hàng thịt, Tôi và chúng ta… Trong đó, bài thơ "Áo cũ" có thể xem là một trong những bài thơ tiêu biểu, thể hiện rõ phong cách thơ giản dị mà giàu cảm xúc của ông. Nhận định “Thơ là ý rộng, tình sâu trong lời hay, tiếng đẹp” đã nêu lên đặc trưng của thơ ca, và qua bài thơ này có thể thấy rõ điều đó khi từ những hình ảnh rất đời thường, tác giả đã gợi ra nhiều suy nghĩ và cảm xúc sâu sắc.

   Mở đầu bài thơ, tác giả nhẹ nhàng gợi lên hình ảnh chiếc áo cũ để từ đó khơi ra dòng cảm xúc về thời gian và kí ức:
“Áo cũ rồi, mỗi ngày thêm ngắn
Chỉ đứt sờn màu bạc hai vai
Thương áo cũ như là thương kí ức
Đựng trong hồn cho mắt phải cay cay.”

Chiếc áo cũ hiện lên với những dấu hiệu quen thuộc của thời gian như “thêm ngắn”, “sờn”, “bạc màu”. Những chi tiết này vừa tả thực vừa gợi ra sự trôi đi của thời gian, khi con người lớn lên thì những gì gắn bó cũng dần cũ đi. Đến câu “thương áo cũ như là thương kí ức” thì cái áo không còn là cái áo nữa, mà nó gắn với kỉ niệm, kiểu như nhìn vào là nhớ lại những gì đã qua. Cảm giác “cay cay” ở đây không mạnh, nhưng lại rất dễ nhận ra, giống như buồn nhẹ mà cứ đọng lại.

   Tiếp đến, hình ảnh người mẹ dần hiện ra qua những chi tiết quen thuộc gắn với chiếc áo:
“Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn
Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim
Áo con có đường khâu tay mẹ vá
Thương mẹ nhiều con càng yêu áo thêm.”

Hành động “vá áo” là việc rất bình thường, nhưng đặt trong mạch cảm xúc này thì lại có ý nghĩa hơn. Người con nhận ra mình lớn lên qua chiếc áo, còn mẹ thì lại “không còn nhìn rõ”. Câu này đọc lên thấy rất tự nhiên, nhưng nghĩ kĩ thì lại thấy mẹ đã già đi. Đường kim mũi chỉ trên áo lúc này không chỉ là vá cho xong, mà giống như có tình cảm của mẹ ở trong đó, nên mới có chuyện càng thương mẹ thì lại càng quý cái áo hơn.

   Mạch cảm xúc tiếp tục nối dài khi chiếc áo gắn với thời gian và sự thay đổi của con người:
“Áo đã ở với con qua mùa qua tháng
Cũ rồi con vẫn quý vẫn thương
Con chẳng nỡ mỗi lần thay áo mới
Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn.”

Chiếc áo đi cùng người con qua một khoảng thời gian dài nên dù cũ vẫn “quý”, vẫn “thương”. Cách lặp lại từ ngữ làm cho cảm giác đó rõ hơn. Đến câu “áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn” thì ý nghĩa lại mở ra thêm, con lớn lên thì đáng ra là điều bình thường, nhưng ở đây lại đi cùng với việc mẹ già đi. Câu thơ ngắn nhưng đọc lên dễ chững lại một chút, vì nó gợi ra một điều mà ai cũng hiểu nhưng không phải lúc nào cũng để ý.

   Khép lại bài thơ là những câu mang tính nhắc nhở, mở rộng ý nghĩa từ hình ảnh chiếc áo:
“Hãy biết thương lấy những manh áo cũ
Để càng thương lấy mẹ của ta
Hãy biết thương những gì đã cùng ta sống
Những gì trong năm tháng trôi qua…”

Điệp từ “hãy biết thương” được lặp lại như một lời nhắc. Từ chuyện cái áo cũ, ý nghĩa được mở rộng ra thành việc biết trân trọng những gì đã gắn bó với mình, đặc biệt là tình cảm gia đình. Không nói quá nhiều nhưng vẫn đủ để người đọc tự hiểu ra.

   Về nghệ thuật, tác giả đã rất thành công khi sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần gũi nhưng vẫn giàu sức gợi. Hình ảnh “áo cũ” được lặp lại xuyên suốt bài thơ tạo nên sự liên kết chặt chẽ và làm nổi bật hình tượng trung tâm. Các biện pháp tu từ như so sánh, điệp từ được sử dụng tự nhiên, không cầu kì nhưng vẫn hiệu quả. Giọng điệu bài thơ nhẹ nhàng, chậm rãi, phù hợp với mạch cảm xúc hồi tưởng. Chính cách viết mộc mạc đó lại khiến cho người nghe, người đọc dễ cảm nhận, dễ đồng cảm, và khi đọc xong thì vẫn còn đọng lại một cảm giác rất khó nói, kiểu như vừa nhớ, vừa thương, vừa có chút gì đó tiếc nuối.

   Từ đó có thể thấy, bài thơ "Áo cũ" đã thể hiện rất rõ nhận định “Thơ là ý rộng, tình sâu trong lời hay, tiếng đẹp”. Qua những câu thơ tưởng chừng đơn giản, tác giả đã gợi lên nhiều suy nghĩ về thời gian, về tình mẹ và sự trân trọng những gì đã qua. Bài thơ không chỉ dừng lại ở việc bộc lộ cảm xúc mà còn khiến người đọc phải suy nghĩ, phải nhìn lại những điều quen thuộc trong cuộc sống. Qua đó cho thấy thơ ca không cần phải quá cầu kì mà vẫn có thể chạm đến cảm xúc người đọc nếu có chiều sâu và sự chân thành.