Truyện ngắn "Bà bán bỏng cổng trường tôi" của Xuân Quỳnh là một tác phẩm giàu tính nhân văn, sâu sắc về tình người và trách nhiệm xã hội. Qua ngôi kể thứ nhất chân thực, tác giả kể về sự vô tâm của lũ trẻ khiến bà cụ bán bỏng đáng thương mất nguồn sống, từ đó thức tỉnh lương tâm và tình yêu thương.

Tác phẩm xoay quanh câu chuyện đời thường nhưng mang bài học sâu sắc: sức mạnh của lời nói và sự thờ ơ có thể huỷ hoại cuộc sống của người khác. Nhân vật bà bán bỏng - gầy gò, lưng còng, quần áo rách rưới - là hình ảnh đại diện cho những người lao động nghèo, lương thiện nhưng chịu nhiều thiệt thòi. Câu chuyện phơi bày sự vô tâm, độc ác vô tình của trẻ nhỏ khi hùa theo tin đồn, dẫn đến việc bà cụ lâm vào cảnh đói nghèo, phải ăn bánh mì khô. Tuy nhiên, điểm sáng của tác phẩm là quá trình "thức tỉnh" của nhân vật "tôi". Từ sự vô tư, nhân vật "tôi" nhận ra sai lầm qua lời mắng của mẹ, từ đó biết thương cảm, xót xa và hành động thiết thực (mua lại bỏng) để chuộc lỗi. Qua đó, Xuân Quỳnh gửi gắm thông điệp về lòng nhân ái, tình thương người, và trách nhiệm sống, nhắc nhở chúng ta không nên vô tâm trước nỗi đau của người khác.

Việc xưng "tôi" giúp câu chuyện hiện lên chân thực, gần gũi, bộc lộ trực tiếp diễn biến tâm lý từ vô tâm đến ân hận và thức tỉnh của đứa trẻ. Ngoại hình bà cụ được khắc họa qua các chi tiết "tóc bạc phơ," "lưng còng," "quần áo rách rưới" làm nổi bật sự khốn cùng, gợi lòng trắc ẩn. Đơn giản nhưng éo le, đánh trúng vào tâm lý, tạo nút thắt - mở nút tự nhiên, tạo sức lan toả cảm xúc. Giọng văn nhẹ nhàng, tâm tình, phù hợp với tâm hồn trẻ thơ nhưng ẩn chứa bài học giáo dục sâu sắc về tình người. 

Tóm lại, "Bà bán bỏng cổng trường tôi" là một truyện ngắn đặc sắc về nội dung và nghệ thuật, mang đậm dấu ấn nhân văn của Xuân Quỳnh. Tác phẩm không chỉ khơi gợi lòng thương cảm mà còn thức tỉnh lương tâm, dạy bài học quý giá về sự sẻ chia và lòng nhân hậu.

10.4.2026 - duchuy198661