Bài thơ “Mẹ” của Viễn Phương là một khúc ca nhẹ nhàng mà sâu lắng về tình mẫu tử thiêng liêng, bất tử. Qua hình ảnh hoa sen gần gũi, tác giả đã thể hiện tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của người mẹ và nỗi nhớ thương da diết của người con khi mẹ đã đi xa.

Trước hết, bài thơ làm nổi bật chủ đề về tình mrj cao cả,bao dung và giàu đức hi sinh.Ngay từ những câu thơ đầu, người con nhớ lại lời mẹ hát về hoa sen – loài hoa tượng trưng cho sự thanh cao, thuần khiết:
“Hoa sen lặng lẽ dưới đầm
Hương bay dịu dàng bát ngát”.
Hình ảnh ấy không chỉ là kỉ niệm tuổi thơ mà còn là ẩn dụ cho chính người mẹ. Mẹ hiện lên giản dị, âm thầm nhưng luôn tỏa hương yêu thương, nuôi dưỡng tâm hồn con.

Đến khổ thơ tiếp theo, tác giả khắc họa rõ nét hơn cuộc đời lam lũ,hi sinh vì con
“Mẹ nghèo như đóa hoa sen
Năm tháng âm thầm lặng lẽ”.
So sánh mẹ với hoa sen càng làm nổi bật vẻ đẹp thanh cao trong nghèo khó. Những câu thơ “Giọt máu hòa theo dòng lệ / Hương đời mẹ ướp cho con” gợi sự hi sinh lớn lao: mẹ dành trọn cuộc đời, cả máu và nước mắt để nuôi con trưởng thành. Tình mẹ vì thế trở nên thiêng liêng và sâu nặng.

Không chỉ ca ngợi mẹ, bài thơ còn thể hiện nỗi xót xa,day dứt của đứa con khi trưởng thành Khi con “thành đóa hoa thơm”, có thể tự do bước ra “chân trời gió lộng”, thì mẹ lại “lắt lay chiếc bóng”, dần già yếu, cô đơn. Sự đối lập giữa “con đi” và “mẹ về”, giữa tuổi trẻ và tuổi già, giữa rộng lớn và nhỏ bé, đã làm nổi bật quy luật nghiệt ngã của thời gian và khiến nỗi thương mẹ càng thêm sâu sắc.

Khổ thơ cuối đẩy cảm xúc lên cao trào với nỗi đau mất mẹ và niềm tin vào sự bất tự của tình mẹ:
“Sen đã tàn sau mùa hạ
Mẹ đã lìa xa cõi đời”.
Hình ảnh hoa sen tàn gợi sự mất mát, nhưng câu thơ “Sen tàn rồi sen lại nở” lại mở ra vòng tuần hoàn của sự sống. Dù mẹ không còn, mẹ vẫn “thành ngôi sao trên trời”, luôn dõi theo, soi sáng cuộc đời con. Đây là cách tác giả khẳng định: tình mẹ không bao giờ mất đi mà sẽ sống mãi trong trái tim con.

Bên cạnh nội dung sâu sắc, bài thơ còn thành công ở đặc sắc nghệ thuật. Trước hết là hình ảnh hoa sen  được sử dụng xuyên suốt như một biểu tượng giàu ý nghĩa, vừa gần gũi vừa mang tính khái quát cao. Thứ hai là biện pháp so sánh,ẩn dụ tinh tế (mẹ như hoa sen, con như đóa hoa thơm), giúp làm nổi bật vẻ đẹp và sự hi sinh của mẹ. Ngoài ra, giọng điệu nhẹ nhàng,tha thiết, kết hợp với những câu thơ ngắn, nhịp điệu chậm rãi đã tạo nên cảm xúc sâu lắng, dễ đi vào lòng người. Nghệ thuật đối lập (con – mẹ, đi – về, trẻ – già) cũng góp phần khắc sâu ý nghĩa của bài thơ.

Tóm lại, “Mẹ” của Viễn Phương là một bài thơ giàu cảm xúc, ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh vô bờ bến của người mẹ. Với hình ảnh giàu sức gợi và nghệ thuật biểu đạt tinh tế, bài thơ không chỉ khiến người đọc xúc động mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta biết yêu thương, trân trọng mẹ khi còn có thể