`17.`

`-` Tác hại

`+` Muỗi là trung gian truyền bệnh: Sốt xuất huyết , Sốt rét, Viêm não…

`+` Gây ngứa, khó chịu, ảnh hưởng sinh hoạt và giấc ngủ

`-` Biện pháp hạn chế

`+` Không để nước đọng (ao tù, chum vại…)

`+` Diệt muỗi: Dùng màn, thuốc xịt, vợt điện

`+` Bảo vệ cá nhân: Mặc quần áo dài, ngủ màn

`+` Vệ sinh môi trường: Dọn rác, khơi thông cống rãnh

`18.` 

`-` Vai trò của đa dạng sinh học với đất

`+` Cung cấp chất hữu cơ `->` làm đất màu mỡ

`+` Vi sinh vật giúp phân hủy chất hữu cơ

`+` Giữ cấu trúc đất ổn định, chống xói mòn

`+` Duy trì chu trình dinh dưỡng

`-` Biện pháp bảo vệ nguồn nước

`+` Không xả rác, nước thải chưa xử lí

`+` Sử dụng tiết kiệm nước

`+` Trồng cây bảo vệ nguồn nước

`+` Xử lí chất thải công nghiệp, nông nghiệp

`+` Tuyên truyền nâng cao ý thức

`19.` Khi bác Lương đẩy xe rùa, có các lực: L

`-` Lực đẩy của người: Là lực chính làm xe chuyển động về phía trước

`-` Trọng lực: Kéo xe xuống đất

`-` Lực ma sát giữa bánh xe và mặt đất: Cản trở chuyển động