`\text{a)}`

`\text{Gọi } x \text{ (km/giờ) là tốc độ trên đường thường (ĐK: } x > 0 \text{).}`

`\text{Tốc độ trên đường cao tốc hơn tốc độ trên đường thường là 50% nên tốc độ trên cao tốc là:}`

`x + 50%x = 1,5x \text{ (km/giờ)}`

`\text{Thời gian đi trên đường thường là: } \frac{100}{x} \text{ (giờ)}`

`\text{Thời gian đi trên đường cao tốc là: }`

`\frac{240}{1,5x} = \frac{160}{x} \text{ (giờ)}`

`\text{Biểu thức tổng thời gian gia đình ông Ba phải đi là:}`

`T = \frac{100}{x} + \frac{160}{x} = \frac{260}{x} \text{ (giờ)}`

`\text{b)}`

`\text{Theo quy định, tốc độ xe ô tô dưới 30 chỗ là 40 km/giờ khi lưu thông trong khu vực đông dân cư}`

`\text{Thay } x = 40 \text{ vào biểu thức } T \text{ ta được:}`

`T = \frac{260}{40} = 6,5 \text{ (giờ)}`

`\text{Đổi } 6,5 \text{ giờ } = 6 \text{ giờ } 30 \text{ phút}`

`\text{Vậy nếu đi đúng tốc độ quy định thì gia đình ông Ba phải đi hết } 6 \text{ giờ } 30 \text{ phút}`