Đề 5 Phần I. Đọc hiểu: Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi: HƯƠNG HOA HOÀNG LAN

(Khuê Phan)

Những chồi xuân lặng lẽ nhú lên từ cành cây khô cằn. Chỉ mấy ngày sau, cả cây hoàng lan đã khoác lên mình một màu xanh non mơn mởn. Một chiếc áo được dệt từ hàng vạn, vạn chồi non. Trông cây hoàng lan thật đẹp nhưng cũng vô cùng giản dị. Hà đẩy cánh cổng gỗ nặng trịch để bước vào vườn với bà. Cô bé ngước nhìn cây hoàng lan, nó như một cậu anh cả trong vườn, to lớn, vững chắc…

– Bà ơi, cây hoàng lan này có lâu chưa bà?

Bà cười, tay bà vẫn cẩn thận gài những cành cây nhót phủ đầy hoa trắng ngà vào hàng rào:

– Nó có từ lâu lắm, hồi bằng các cháu, bà đã thấy nó to và cao như thế này rồi. Bao năm trôi qua, cứ tưởng nó sẽ già đi, nhưng không, mỗi mùa xuân tới nó lại trẻ trung như hồi nào.

– Bà ơi, thế bà có biết ai trồng nó không hả bà?

Bà lắc đầu:
– Hồi trước, bà cũng hỏi như cháu ấy, nhưng chẳng ai biết.

Hà đến bên cây hoàng lan, thân nó mốc thếch và nứt nẻ. Những chú kiến đen hối hả leo lên cây. Từ trên cành cây cao, đôi chim sâu chuyền cành ríu tít.

– Cháu biết không, cứ mỗi dịp cây hoàng lan ra hoa thì cả vùng này thơm nức…

– Bà ơi, bên kia sông có ngửi thấy hương của cây hoàng lan này không? – Hà tò mò hỏi.

– Có chứ! Hương hoa lan còn bay xa hơn nữa cháu ạ…

– Xa nữa cơ ạ? Con sông rộng thế mà gió cũng đưa nó qua sông được hả bà nhỉ…

Bà dừng tay, đôi mắt nhìn xa xôi:
– Hồi ông đi bộ đội, thư nào về ông cũng hỏi cây hoàng lan. Ông nhớ nó lắm. Rồi ông bảo bà gửi cho ông mấy cánh hoa vàng của cây hoàng lan này.

– Bà có gửi cho ông không? – Hà chăm chú.

Bà gật đầu rồi dắt Hà vào nhà. Bà lăn giở cái rương mây nhỏ trên đầu giường và lấy ra mấy cánh hoa đã héo quắt queo và đen sẫm lại.

– Những cánh hoa này đấy cháu ạ. Các chiến sĩ trong đơn vị đã tìm thấy nó dưới đáy balo của ông…

Hà run run đỡ những cành hoàng lan từ trong tay bà. Cô bé ngước đôi mắt tròn xoe nhìn lên bàn thờ. Hà thấy bà cũng nhìn theo… Bây giờ thì cô hiểu vì sao bà yêu quý cây hoàng lan và mảnh vườn này đến thế. Những cánh hoàng lan đã đen sẫm lại trên tay Hà như vẫn còn phảng phất hương thơm.

Câu 1. Văn bản Hương hoa hoàng lan thuộc thể loại nào?
Câu 2. Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.
Câu 3. Ghi lại hai chi tiết miêu tả vẻ đẹp của cây hoàng lan khi mùa xuân đến.
Câu 4. Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn:
“Nó như một cậu anh cả trong vườn, to lớn, vững chắc.”
Câu 5. Qua lời kể của bà, em hiểu gì về tuổi đời và sức sống của cây hoàng lan?
Câu 6. Hình ảnh hương hoa hoàng lan bay xa qua con sông gợi cho em những suy nghĩ gì về ý nghĩa của hương hoa trong câu chuyện?
Câu 7. Tìm từ Hán Việt có trong câu sau: “Các chiến sĩ trong đơn vị đã tìm thấy nó dưới đáy balo của ông…”
Câu 8. Xác định kiểu câu phân loại theo mục đích nói trong lời thoại sau và nêu tác dụng của nó:
“Bên kia sông có ngửi thấy hương của cây hoàng lan này không?”
Câu 9. Phân tích cấu tạo ngữ pháp và cho biết quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu sau:
“Hương hoa lan còn bay xa hơn nữa, con sông rộng thế mà gió vẫn đưa hương hoa qua sông.”
Câu 10. Từ tình cảm của bà dành cho cây hoàng lan, em hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa về tình cảm gia đình hoặc sự gắn bó với kỉ niệm.

Phần II. Phần viết

Câu 1 (2 điểm). Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ), phân tích nhân vật người bà trong phần đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm).
Viết bài văn nghị luận bàn về giải pháp phù hợp để giảm thiểu rác thải nhựa trong trường học và các gia đình.