1. Khái quát biểu hiện của biến đổi khí hậu tại Bắc Trung Bộ

BĐKH tại đây không còn là dự báo mà đã hiện hữu rõ rệt qua các hiện tượng cực đoan:

• Nhiệt độ tăng cao và nắng nóng gay gắt: Số ngày nắng nóng diện rộng tăng, đặc biệt là các đợt gió Tây Nam (gió Lào) khô nóng kéo dài, đẩy nhiệt độ nhiều nơi vượt ngưỡng 40°C.
• Thiên tai bất thường: Bão có cường độ mạnh hơn, quỹ đạo khó lường và có xu hướng dịch chuyển dần về phía Nam. Tình trạng "lũ chồng lũ" xảy ra với tần suất cao.
• Biến động lượng mưa: Mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn gây sạt lở đất ở vùng núi (Nghệ An, Hà Tĩnh) và ngập lụt đô thị, trong khi mùa khô lại gây hạn hán nghiêm trọng.
• Nước biển dâng và xâm nhập mặn: Tình trạng nhiễm mặn lấn sâu vào các cửa sông (sông Lam, sông Mã), gây ảnh hưởng trực tiếp đến nước sinh hoạt và canh tác nông nghiệp.

1. Giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu

Các giải pháp hiện nay được thực hiện theo hướng "Thích ứng chủ động" và "Giảm nhẹ phát thải":

Nhóm giải pháp công trình

• Củng cố hệ thống đê điều: Nâng cấp đê biển, đê sông và xây dựng các đập ngăn mặn, giữ ngọt.
• Xây dựng hồ chứa và khu neo đậu: Đầu tư các hồ chứa nước đa mục tiêu để điều tiết lũ và chống hạn; xây dựng các cảng cá, khu neo đậu trú bão an toàn cho ngư dân.

Nhóm giải pháp phi công trình (Bền vững)

• Trồng và bảo vệ rừng: Đặc biệt là rừng phòng hộ ven biển (rừng ngập mặn) để chắn sóng và rừng đầu nguồn để giữ nước, chống sạt lở.
• Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi: Đưa vào các giống lúa chịu mặn, chịu hạn; thay đổi lịch thời vụ để tránh đỉnh điểm của bão lũ và nắng nóng.
• Hiện đại hóa công tác dự báo: Sử dụng công nghệ số và AI để dự báo sớm các hiện tượng thời tiết cực đoan, giúp người dân chủ động di dời.

1. Ý nghĩa của việc thực hiện các giải pháp

Việc ứng phó không chỉ là để "chống đỡ" mà còn là cơ hội để phát triển bền vững:

• Về Kinh tế: Giảm thiểu thiệt hại về tài sản, hạ tầng; đảm bảo an ninh lương thực và duy trì sinh kế bền vững cho người dân ven biển và miền núi.
• Về Xã hội: Bảo vệ tính mạng người dân, giảm thiểu tình trạng di dân tự do do mất đất canh tác; đảm bảo ổn định trật tự xã hội.
• Về Môi trường: Bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái ven biển và rừng đầu nguồn, góp phần thực hiện cam kết Net Zero (phát thải ròng bằng 0) của Chính phủ.
• Về An ninh Quốc phòng: Giữ vững chủ quyền vùng biển và biên giới thông qua việc ổn định dân cư và phát triển kinh tế biển bền vững.