NHỮNG ĐỨA TRẺ CÙNG LỚP

Cái tin chúng tôi được nghỉ học một tuần quả là một bất ngờ thú vị.

Sáng nay, chuông reo vào lớp đã hơn mười phút, cô Lan vẫn không thấy xuất hiện. Trong khi cả lớp đang ồn ào bàn tán thì cô hiệu trưởng xuống báo: cô Lan ốm, chúng tôi được nghỉ hết tuần này.

Cô hiệu trưởng vừa quay ra, thằng Cường đã hét toáng:

- A ha! Thế là tớ khỏi phải học bài!

- Nhỏ Thúy reo:

- Mình sẽ chơi nhảy dây suốt!

Tôi cũng hân hoan không kém:

- Tớ sẽ đi Vũng Tàu thăm bố tớ. Tớ sẽ tha hồ tắm biển!

Ba đứa tôi chưa hết hí hửng, nhỏ Nam Lai đã nạt ngang:

- Cô giáo ốm, các bạn vui lắm hả?

Nhỏ Nam Lai là lớp trưởng. Nó lên tiếng, chúng tôi đành im miệng. Hơn nữa nó hỏi “móc họng” kiểu đó, chẳng biết phải đáp thế nào. Chẳng lẽ bảo thật là mình rất vui?

Mãi một lát, Cường mới ấp úng:

- Tớ vui vì khỏi phải học bài chứ đâu phải vì… cô giáo ốm!

Tôi lập tức hùa theo:

- Tớ cũng vậy! Tớ chỉ vui vì sắp được đi thăm bố tớ thôi!

Nhỏ Nam Lai nguýt dài:

- Các bạn muốn đi đâu thì đi, làm gì thì làm, nhưng chiều nay phải tới thăm cô!

(Lược một đoạn: Buổi chiều hôm đó Nam Lai – lớp trưởng dẫn các bạn đến thăm cô Lan. Nhà cô nghèo, chồng đi làm xa, cô ở một mình làm bạn với hàng xóm sát vách. Cô rất vui khi chúng tôi đến thăm. Cô bị bệnh phổi có nước nhưng không đến bệnh viện mà ở nhà chích thuốc).

… Thằng Cường làm khôn:

- Vào nằm viện tốt hơn chứ cô?

- Thì tốt hơn! Nhưng nằm viện sẽ mất hàng tháng, cô sẽ không thể dạy các em được! Vả lại, nghĩ đến cảnh các bác sĩ sẽ đâm mũi kim to sụ vào lưng mình, xuyên tới tận phổi để rút nước, cô sợ lắm!

Nhìn cô Lan vừa nói vừa rụt cổ, tôi ngạc nhiên nhận thấy cô chẳng giống chút nào với vẻ oai nghiêm ở trên lớp. Trước mặt tôi là một phụ nữ hiền lành, nhỏ nhắn, ốm đau và đơn độc. Tôi không rõ chứng bệnh của cô có liên quan gì đến việc cô phải suốt ngày hao hơi khản tiếng với bọn tôi không, nhưng dù không phải như vậy, sự vui mừng của tôi trước tin cô ốm sáng nay quả là một thái độ đáng xấu hổ!

- Rồi ai chăm sóc và lo cơm nước cho cô, hở cô?

Tôi day dứt hỏi.

- Các em đừng lo! Cô đã nhờ bác hàng xóm!

Rồi như không muốn chúng tôi lo lắng, cô hỏi sang chuyện học tập của từng đứa. Cô dặn chúng tôi trong thời gian nghỉ sắp tới, mỗi ngày nên dành ra một ít thì giờ ôn bài cho khỏi quên. Cô dặn chúng tôi phải vâng lời bố mẹ. Cô khuyên không nên ăn quà vặt ngoài đường vì mùa này đang có dịch tả. Cô còn nói nhiều nữa, đến nỗi nhỏ Nam Lai phải nháy mắt bảo chúng tôi xin phép cô ra về để cho cô nghỉ.

- Tối nay, tớ sẽ ôm tập đến ôn bài với nhỏ Thúy! – Trên đường về, thằng Cường bỗng buột miệng tuyên bố.

Nhỏ Thúy lắc mái tóc:

- Buổi tối ôn bài, còn ban ngày mình đến chơi với cô! Mình chẳng thích chơi trò nhảy dây nữa!

Nhỏ Nam Lai không nói gì. Nó chỉ khụt khịt mũi và liếc tôi. Nhưng tôi chẳng nói chẳng rằng, cứ lầm lũi bước, mãi đến tận nhà. Chỉ đến khi mẹ tôi giục thu xếp đồ đạc để sáng mai đi Vũng Tàu thăm bố, tôi mới ngập ngừng lên tiếng:

- Ngày mai con chưa thể đi được mẹ ạ!

(Nguyễn Nhật Ánh, Út Quyên và tôi, NXB Trẻ, 2022, tr.42 - 46)

Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản trên. Nêu tác dụng của việc sử dụng ngôi kể đó?

Câu 2. Chỉ ra lời người kể chuyện và lời nhân vật trong đoạn văn sau:

Nhỏ Thúy lắc mái tóc:

- Buổi tối ôn bài, còn ban ngày mình đến chơi với cô! Mình chẳng thích chơi trò nhảy dây nữa!

Câu 3. Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép trong câu: Hơn nữa nó hỏi “móc họng” kiểu đó, chẳng biết phải đáp thế nào.

Câu 4. Mối quan hệ của từ “nhỏ” trong hai câu sau là từ đồng âm hay đa nghĩa, vì sao?

- Trước mặt tôi là một phụ nữ hiền lành, nhỏ nhắn, ốm đau và đơn độc.

- Nhỏ Nam Lai là lớp trưởng.

Câu 5. Chỉ ra thành phần được mở rộng trong câu sau: - Tớ sẽ đi Vũng Tàu thăm bố tớ. Tớ sẽ tha hồ tắm biển!

Câu 6. Qua lời dặn dò của cô Lan với học sinh, em hãy nêu hai phẩm chất tốt đẹp của cô giáo.

Câu 7. Theo em, vì sao Nam Lai – lớp trưởng – lại có vai trò quan trọng trong câu chuyện?

Câu 8. Trong phần cuối truyện, nhân vật tôi đã nói với mẹ Ngày mai con chưa thể đi được mẹ ạ! Theo em, câu nói này thể hiện tình cảm của nhân vật tôi đối với cô giáo như thế nào?

Câu 9. Từ câu chuyện trên, em rút ra được bài học gì cho bản thân trong cách cư xử với thầy cô giáo?