Kháng chiến chống quân Nam Hán (938)

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Nhân dân ta có lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết

`+` Ngô Quyền là người chỉ huy tài giỏi, mưu lược.

`+` Có sự chuẩn bị chu đáo, biết lợi dụng địa hình sông Bạch Đằng

`-`  Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Nam Hán chủ quan, coi thường đối phương

`+` Không hiểu rõ địa hình sông nước của nước ta

Kháng chiến chống quân Tống (981)

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Nhân dân đoàn kết, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc

`+` Lê Hoàn lãnh đạo kiên quyết, tài giỏi

`+` Quân ta chiến đấu dũng cảm, mưu trí, kết hợp thủy – bộ linh hoạt

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Tống gặp khó khăn về tiếp tế, khí hậu

`+` Giặc bị ta đánh mạnh nên tinh thần suy giảm

Kháng chiến chống quân Tống (1075 – 1077)

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Nhân dân đoàn kết, hậu phương vững chắc

`+` Lý Thường Kiệt chỉ huy tài năng

`+` Chiến lược “tiên phát chế nhân” (đánh trước để tự vệ) đúng đắn

`+` Phòng tuyến sông Như Nguyệt được xây dựng vững chắc

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Tống mệt mỏi, tổn thất nặng, không quen chiến tranh lâu dài

`+` Gặp nhiều khó khăn về lương thực, thời tiết

Kháng chiến chống quân Mông Cổ (1258) 

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Nhân dân đoàn kết, quyết tâm đánh giặc

`+` Nhà Trần có chủ trương đúng đắn: rút lui để bảo toàn lực lượng

`+` Quân dân ta biết tận dụng thời cơ để phản công kịp thời

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Mông Cổ chưa quen địa hình, khí hậu nước ta

`+` Đường tiếp tế khó khăn

Kháng chiến chống quân Nguyên (1285) 

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Tinh thần yêu nước, quyết tâm “Sát Thát”

`+` Sự lãnh đạo sáng suốt của Trần Hưng Đạo và triều đình nhà Trần

`+` Chiến lược đúng đắn: vừa đánh vừa rút, chờ đợi thời cơ phản công

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Nguyên tiếp tế khó khăn, bị đánh liên tục

`+` Nội bộ quân giặc mâu thuẫn, tinh thần giảm sút

Kháng chiến chống quân Nguyên (1287 – 1288) 

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Sự đoàn kết toàn dân, quân đội tinh nhuệ

`+` Trần Hưng Đạo chỉ huy tài giỏi

`+` Chủ động đánh vào đường tiếp tế của địch

`+` Trận Bạch Đằng năm 1288 quyết định thắng lợi

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Nguyên bị thiếu lương thực nghiêm trọng

`+` Không thông thạo địa hình, thủy triều

Kháng chiến chống quân Xiêm (1785) 

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Nhân dân ủng hộ phong trào Tây Sơn

`+` Nguyễn Huệ là nhà quân sự thiên tài

`+` Chiến thuật phục kích trên sông Rạch Gầm – Xoài Mút hiệu quả

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Xiêm chủ quan, cậy đông

`+` Không hiểu địa hình sông nước Nam Bộ

Kháng chiến chống quân Thanh (1789) 

`-` Nguyên nhân chủ quan:

`+` Tinh thần yêu nước và sự ủng hộ mạnh mẽ của nhân dân

`+` Nguyễn Huệ (Quang Trung) chỉ huy xuất sắc

`+` Hành quân thần tốc, đánh bất ngờ vào dịp Tết

`-` Nguyên nhân khách quan:

`+` Quân Thanh chủ quan, mất cảnh giác

`+` Bị đánh bất ngờ nên nhanh chóng tan rã