`color{#66CCFF}{***t}color{#33CCFF}{d}color{#00CCFF}{u}color{#00CCCC}{n}color{#33CCCC}{g}`

  `@` Nguyên nhân chủ quan

 `-` Chính trị suy yếu

`+` Hoàng đế liên tục bị thay đổi, tranh giành quyền lực, nội bộ rối ren.

`+` Quan lại và tướng lĩnh lộng quyền, tham nhũng.

 `-` Xã hội phân hóa

`+` Quý tộc giàu sang, nông dân và binh lính chịu áp bức nặng.

`+` Nhân dân mất niềm tin vào chính quyền.

 `-` Quân sự yếu kém

`+` Quân đội phụ thuộc vào lính đánh thuê người ngoại quốc (German, Gothic…).

`+` Khó giữ vững biên cương, phản ứng chậm với các cuộc xâm lược.

   `@` Nguyên nhân khách quan

 `-` Các cuộc xâm lược của các tộc man di

`+` Người German, Vandals, Huns liên tục tấn công, cướp phá lãnh thổ Tây La Mã.

 `-` Dịch chuyển dân cư 

`+` Các tộc man di di cư vào lãnh thổ, gây hỗn loạn kinh tế-xã hội.

 `-` Kinh tế suy giảm

`+` Nông nghiệp sa sút, đất bỏ hoang, thương mại và công nghiệp giảm mạnh.

`+` Thuế nặng để duy trì bộ máy quan liêu và quân đội `->` dân chúng bất mãn.

`=>` Năm `476`, Odoacer, thủ lĩnh quân man di, phế truất hoàng đế Romulus Augustulus `->` Đế quốc Tây La Mã sụp đổ, đánh dấu sự kết thúc thời kỳ La Mã cổ đại và mở đầu thời Trung Cổ ở Tây Âu.