Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa

Tại sao cây táo lại nở hoa ?

Sao rãnh nước trong veo đến thế ?

Trích Phố ta - Lưu Quang Vũ

Phân tích ý nghĩa của các câu thơ trên

Trước hết, câu thơ “Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa” là một giả định mang tính chất phản vấn. Nhà thơ đặt ra khả năng tiêu cực nhất về cuộc đời — nơi chỉ tồn tại cái xấu, cái ác, sự tăm tối. Cách mở đầu ấy cho thấy sự tỉnh táo, không né tránh hiện thực, bởi Lưu Quang Vũ là người luôn ý thức rõ về những mặt bất toàn, đau khổ và ngang trái của đời sống.

Tuy nhiên, ngay sau đó, hai câu thơ “Tại sao cây táo lại nở hoa? / Sao rãnh nước trong veo đến thế?” đã phủ định giả định ban đầu bằng những hình ảnh rất đỗi bình dị mà đẹp đẽ. Cây táo nở hoa là biểu tượng của sự sống, của cái đẹp tự nhiên, của khả năng sinh sôi và tái sinh. Rãnh nước trong veo lại là một chi tiết rất đời thường, gắn với phố xá, sinh hoạt hằng ngày, nhưng vẫn giữ được sự trong trẻo, tinh khiết. Chính những hình ảnh ấy khẳng định rằng trong cuộc đời, dù có nhiều điều xấu xa, vẫn luôn tồn tại cái đẹp, cái thiện, sự trong sáng và nhân hậu.

Đặt trong mạch cảm xúc chung của bài thơ, ba câu thơ thể hiện niềm tin nhân văn sâu sắc của Lưu Quang Vũ: cuộc đời không thể chỉ là bóng tối, bởi nếu vậy thì cái đẹp đã không thể tồn tại một cách tự nhiên và bền bỉ đến thế. Thiên nhiên và đời sống bình dị chính là minh chứng cho giá trị tốt đẹp của con người và cuộc sống. Qua đó, nhà thơ nhắn gửi một thông điệp nhẹ nhàng mà thấm thía: hãy biết trân trọng những điều trong sáng, tử tế quanh mình, bởi chính chúng là lý do để con người tiếp tục tin yêu và gắn bó với cuộc đời.