`color{#66CCFF}{***t}color{#33CCFF}{d}color{#00CCFF}{u}color{#00CCCC}{n}color{#33CCCC}{g}`

   `@` Vương triều Gúp-ta (khoảng thế kỉ `IV-VI`)

  `-` Sự ra đời

`+` Gúp-ta là một vương triều quan trọng của Ấn Độ cổ đại, lập nên vào khoảng thế kỉ IV.

`+` Được xem là “thời kỳ hoàng kim của Ấn Độ cổ đại” vì phát triển mạnh về văn hóa, khoa học, nghệ thuật.

  `-` Chính trị

`+` Chính quyền tập trung, vua có quyền tối cao nhưng trao quyền cho các quan chức địa phương.

`+` Chính sách nhẹ về thuế, ổn định xã hội, củng cố quyền lực trung ương.

   `-` Kinh tế

`+` Nông nghiệp phát triển, trồng lúa, lúa mì, gia súc.

`+` Thương mại phát triển, đặc biệt là buôn bán với Trung Đông và Đông Nam Á.

`+` Thủ công nghiệp thịnh vượng (dệt, chế tác vàng bạc, đá quý).

   `-` Xã hội

`+` Phân chia giai cấp rõ ràng (vua, quan lại, thương nhân, nông dân).

`+` Văn hóa, tôn giáo phát triển, Phật giáo suy giảm, Hindu giáo hưng thịnh.

`+` Nghệ thuật điêu khắc, kiến trúc, văn học phát triển mạnh.

     `@` Vương triều Đê-li (Hồi giáo-khoảng `1206-1526`)

 `-` Sự ra đời

`+` Thành lập bởi Muhammad Bakhtiyar Khalji, mở đầu cho thời kỳ Hồi giáo thống trị Bắc Ấn Độ.

`+` Kết thúc thời kỳ bản địa, tạo ra sự kết hợp văn hóa Hindu-Hồi giáo.

  `-` Chính trị

`+` Chính quyền quân chủ Hồi giáo, vua có quyền tuyệt đối.

`+` Quân đội mạnh, quản lý bằng hệ thống quan lại theo Hồi giáo.

  `-` Kinh tế

`+` Nông nghiệp phát triển nhờ thủy lợi, tưới tiêu.

`+` Buôn bán trong nước và quốc tế, đặc biệt với Trung Á.

`+` Công nghiệp thủ công như dệt lụa, vải cotton phát triển.

 `-` Xã hội

`+` Hệ thống đẳng cấp Hindu vẫn tồn tại, nhưng bổ sung tầng lớp cai trị Hồi giáo.

`+` Tôn giáo đa dạng: Hồi giáo ở tầng lớp cai trị, Hindu vẫn phổ biến ở dân thường.

`+` Kiến trúc kết hợp Hindu-Hồi giáo (một số đền, tháp, pháo đài).

   `@` Vương triều Mô-gôn (`1526`-giữa thế kỉ `XIX`)

 `-` Sự ra đời

`+` Thành lập bởi Babur sau trận Panipat (`1526`), mở đầu thời kỳ Mô-gôn thống trị Ấn Độ.

`+` Thời kỳ đỉnh cao dưới Akbar, Jahangir, Shah Jahan, Aurangzeb.

 `-` Chính trị

`+` Chính quyền tập trung mạnh, vua tuyệt đối nhưng biết kết hợp với tầng lớp bản địa.

`+` Hệ thống quan lại, thuế khóa, quân đội được tổ chức chặt chẽ.

 `-` Kinh tế

`+` Nông nghiệp phát triển, đặc biệt là lúa, bông, chè.

`+` Thương mại quốc tế phát triển mạnh, hàng hóa xuất khẩu: bông, vải, đá quý.

`+` Công nghiệp thủ công và nghệ thuật thủ công tinh xảo (lụa, đá quý, kim loại).

 `-` Xã hội

`+` Hệ thống đẳng cấp Hindu vẫn tồn tại, Hồi giáo là tôn giáo của tầng lớp cai trị.

`+` Văn hóa, kiến trúc phát triển rực rỡ (Taj Mahal, Fatehpur Sikri…).

`+` Kết hợp văn hóa Ấn-Hồi, tạo nên nền văn minh đặc sắc.