

Ngữ liệu 2
NÓI CÓ ĐẦU CÓ ĐUÔI
Một lão nhà giàu, có anh đầy tớ tính rất bộp chộp, thấy có gì nói ấy, gặp đâu nói đó, chẳng có đầu có đuôi gì cả. Lão mới gọi anh ta bảo:
– Mày ăn nói chẳng có đầu đuôi gì cả, người ta cười cả tao lẫn mày. Từ rày nói cái gì thì phải nói cho có đầu có đuôi nghe không!
Anh đầy tớ vâng vâng dạ dạ.
Một hôm lão mặc quần áo sắp sửa đi chơi, đang ngồi hút thuốc thì thấy anh đầy tớ đứng chắp tay trịnh trọng nói:
– Thưa ông, con tằm nó nhả tơ, người ta mang tơ bán cho người Tàu, người Tàu đem dệt thành the rồi bán sang ta. Ông đi mua the về may thành áo. Hôm nay ông mặc áo ông hút thuốc. Tàn thuốc nó rơi vào áo ông, và áo ông đang cháy.
(Trích Tinh hoa văn học dân gian người Việt)
Câu 1. Xác định thể loại của văn bản. Phương thức biểu đạt chính.
Câu 2. Xác định ngôi kể? Nội dung được đề cập trong câu chuyện trên nhằm mục đích gì?
Câu 3. Xác định và nêu ý nghĩa của 1 trợ từ và 1 thán từ trong ngữ liệu.
Câu 4. Xác định thủ pháp gây cười được sử dụng trong câu chuyện.
Câu 5. Câu chuyện trên đã gợi ra bài học nào trong cuộc sống?
Câu 6. Từ câu chuyện, em hãy viết một đoạn văn ngắn nêu quan điểm của em về vấn đề liên quan đến ngữ liệu (có sử dụng 2 từ địa phương và chỉ ra từ toàn dân tương ứng; có sử dụng 1 trợ từ và 1 thán từ và nêu tác dụng).
Hãy luôn nhớ cảm ơn và vote 5*
nếu câu trả lời hữu ích nhé!
$\text{1.}$ Thể loại của văn bản trên là truyện cười, phương thức biểu đạt chính là tự sự.
$\text{2.}$ Văn bản sử dụng ngôi kể thứ ba, nội dung được đề cập trong câu chuyện nhằm mục đích phê phán thói nói năng máy móc, thiếu linh hoạt, đồng thời nhắc nhở con người đừng nói năng rập khuôn, phải biết nói sao cho hợp hoàn cảnh.
$\text{3.}$ Trợ từ "cả" (người ta cười cả tao lẫn mày) dùng để nhấn mạnh mức độ bị cười chê toàn diện, thán từ “thưa”, dùng để thể hiện thái độ lễ phép của anh đầy tớ với lão nhà giàu.
$\text{4.}$ Thủ pháp gây cười trong văn bản là tạo tình huống gây cười bằng mâu thuẫn và phóng đại: Tình huống khẩn cấp (áo đang cháy) nhưng lời nói lại dài dòng, vòng vo, trái với mục đích giao tiếp.
$\text{5. }$Câu chuyện gợi cho chúng ta bài học sâu sắc về cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp. Lời nói không chỉ cần “đúng” mà còn phải đúng lúc, đúng hoàn cảnh và đúng mục đích. Anh đầy tớ trong truyện không phải là người xấu hay cố ý làm hại ông chủ, nhưng vì hiểu lời dặn một cách máy móc, chỉ chú trọng hình thức “có đầu có đuôi” mà quên đi điều quan trọng nhất là truyền đạt thông tin kịp thời, nên đã gây ra tình huống dở khóc dở cười. Qua đó, câu chuyện phê phán thói quen nói năng rập khuôn, thiếu linh hoạt, đồng thời nhắc nhở mỗi người cần biết suy nghĩ trước khi nói, biết lựa chọn cách diễn đạt phù hợp để lời nói thực sự có ý nghĩa và hiệu quả trong cuộc sống.
$\text{6. }$Ôi, qua đoạn truyện trên, em cho rằng khi giao tiếp, con người cần biết ăn nói rõ ràng, mạch lạc và đúng hoàn cảnh. Lời nói lễ phép là cần thiết, mà nếu quá vòng vo, dài dòng thì có thể gây hiểu lầm và làm mất đi tính kịp thời của thông tin. Trong tình huống khẩn cấp như chiếc áo đang cháy, nếu cứ nói rề rà răng mô thì rất dễ gây nguy hiểm.
- Thán từ: ôi
- Trợ từ: mà
- Từ ngữ địa phương (miền Trung): răng (sao), mô (đâu)
$#bngoc$
Hãy giúp mọi người biết câu trả lời này thế nào?

Bảng tin