"Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương đã phác họa nên một bức tranh đầy xót xa và đồng cảm về thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa. Bài thơ lột tả với lớp nghĩa ngoài là ca ngợi vẻ đẹp ngoại hình của người phụ nữ. Lẽ ra, với vẻ đẹp ấy, họ phải được trân quý, yêu thương. Thế nhưng, vẻ đẹp ấy lại đối lập với một số phận bấp bênh, không được tự quyết định, bị chi phối bởi hủ tục phong kiến "tam tòng tứ đức". Hệt như chiếc bánh trôi vậy...trôi dạt vô định, không biết đi về đâu. Dù phải chịu sự xô đẩy, thiệt thòi và bất công từ xã hội phong kiến, người phụ nữ vẫn giữ được phẩm giá và tấm lòng son sắt của mình. Không chỉ khẳng định về sự thủy chung mà còn là niềm kiêu hãnh thầm kín về vẻ đẹp tâm hồn không hề bị hoàn cảnh làm lu mờ. Tác phẩm đã trở thành tiếng nói đồng cảm sâu sắc của "Bà Chúa thơ Nôm", tố cáo những định kiến khắc nghiệt, đồng thời ngầm đấu tranh cho quyền được sống và được trân trọng một cách công bằng đối với người phụ nữ. Thân phận họ, vừa đẹp đẽ vừa thanh cao, là biểu tượng cho sự bất hạnh về một xã hội mục nát thời phong kiến, qua đó làm sáng lên những phẩm chất cao quý.

* Đoạn văn song hành là đoạn văn có câu chủ đề ở đầu và cuối đoạn.