Đáp án:đây chỉ là gợi ý hoi nhe

 

Giải thích các bước giải:

Đoàn Giỏi – nhà văn của thiên nhiên Nam Bộ – đã để lại nhiều tác phẩm giàu chất sử thi và màu sắc miệt vườn. Trong số đó, Đất rừng phương Nam là cuốn tiểu thuyết kết tinh vẻ đẹp con người – thiên nhiên – văn hóa sông nước phương Nam. Bên cạnh những chương viết về cuộc đời phiêu bạt của An, Đoàn Giỏi còn khắc họa thế giới rừng U Minh với bao điều bí ẩn, nguy hiểm mà quyến rũ. Chương “Đi lấy mật” là một trong những chương đặc sắc nhất của truyện, thể hiện rõ vẻ đẹp của thiên nhiên hoang dã, sự can trường của con người Nam Bộ, đồng thời khắc sâu tình cha con – tình nghĩa nồng hậu giữa người và người trong gian truân kháng chiến.

Bài viết dưới đây phân tích đặc điểm nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của chương truyện “Đi lấy mật”.

1. Khái quát vị trí và vai trò của chương “Đi lấy mật”

“Đi lấy mật” nằm trong phần giữa của tiểu thuyết Đất rừng phương Nam, khi gia đình ông Hai đã cưu mang An một thời gian. Ở chương này, điểm nhìn xoay quanh cuộc hành trình của An theo hai cha con ông Ba Ngù và Võ Tòng vào rừng U Minh để lấy mật ong.

Chương truyện có vai trò đặc biệt:

• Giúp người đọc cảm nhận diện mạo thật sự của rừng phương Nam: vừa trù phú, vừa hiểm nguy.

• Thể hiện vẻ đẹp của những người lao động nghĩa khí: thiện lương, can đảm, hào sảng.

• Góp phần bồi đắp trong An sự trưởng thành, lòng biết ơn và tình thương đối với người dân Nam Bộ.

Đây là một chương tiêu biểu cho phong cách tả – kể giàu chất điện ảnh của Đoàn Giỏi.

2. Đặc điểm nội dung 2.1. Thiên nhiên Nam Bộ hùng vĩ, lạ lẫm và tràn đầy sức sống

Chương “Đi lấy mật” đưa người đọc vào một bức tranh thiên nhiên rộng lớn của vùng rừng tràm U Minh. Thiên nhiên được mô tả bằng hình ảnh vừa thực, vừa hùng tráng:

• Rừng “mênh mông vô tận, đi cả ngày không hết”.

• Những thân tràm vút cao, mọc san sát, tỏa hương nồng nàn.

• Đầm lầy, lung, bưng, những bãi sình lút cả bàn chân.

• Tiếng chim, tiếng thú hòa lẫn, tạo âm thanh của một thế giới bí ẩn.

Đoàn Giỏi có biệt tài dựng cảnh bằng những nét chấm phá mạnh mẽ nhưng giàu gợi hình. Rừng không chỉ là không gian địa lý mà là một sinh thể sống động: có hơi thở, nhịp điệu, sự chở che và đe dọa.

Đi lấy mật – tưởng là công việc bình thường – bỗng trở thành một cuộc phiêu lưu giữa thiên nhiên rộng lớn ấy. Thiên nhiên hùng vĩ ấy cũng vừa là thử thách, vừa là cái nôi nuôi dưỡng con người Nam Bộ.

2.2. Công việc lấy mật – biểu tượng của sự gắn bó giữa con người và rừng

Việc vào rừng lấy mật được tái hiện một cách cặn kẽ:

• Từ việc chuẩn bị đồ nghề: dây, thùng, dao, đuốc khói.

• Đến việc nhận biết dấu ong, lần theo đường bay, tìm tổ.

• Và cả kỹ thuật leo cây, hun khói, lấy sáp mật.

Đoàn Giỏi cho thấy đây là công việc vừa đòi hỏi sức khỏe, vừa cần kinh nghiệm và sự dũng cảm. Giữa rừng, một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Nhưng điều nổi bật nhất là sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên:

• Con người không tàn phá rừng mà chỉ lấy phần mật ong thật khéo, thật vừa đủ.

• Họ biết cách “ăn ở với rừng”, hiểu luật lệ của rừng, biết rừng là ân nhân chứ không phải kẻ thù.

Điều này làm nổi bật lối sống hài hòa, tôn trọng tự nhiên của cư dân Nam Bộ xưa.

2.3. Vẻ đẹp của những con người nghĩa khí: ông Ba Ngù và Võ Tòng

Chương truyện giúp khắc họa đậm nét hai nhân vật giàu chất Nam Bộ:

• Ông Ba Ngù

• Tính tình hiền hậu, tốt bụng.

• Yêu thương An như con, luôn trò chuyện, dạy dỗ cậu bé những điều thú vị về rừng.

• Công việc lấy mật vất vả nhưng ông vẫn vui vẻ, đôn hậu, lạc quan.

• Võ Tòng

• Hiện lên như biểu tượng của sức mạnh và lòng nghĩa hiệp.

• Gan dạ, cảm tử, sẵn sàng xông vào rừng sâu.

• Không chỉ mạnh mẽ mà còn tinh tế, hiểu biết tường tận về rừng.

Hai người tuy nghèo nhưng giàu nghĩa, giàu nhân hậu. Đó là vẻ đẹp đặc trưng của con người Nam Bộ thời kháng chiến.

2.4. Hành trình trưởng thành của An

Nếu Đất rừng phương Nam là hành trình đi tìm gia đình, thì chương “Đi lấy mật” là hành trình An trưởng thành về nhận thức và tâm hồn.

Ở đây, An:

• Lần đầu trải nghiệm sự hiểm nguy thực sự của rừng.

• Lần đầu chứng kiến sức mạnh và sự can đảm của người lớn.

• Lần đầu hiểu rằng cuộc sống người dân đầy cực khổ nhưng họ vẫn giàu nghĩa tình.

• Học được nhiều kĩ năng sống, mở mang tầm mắt, bồi đắp lòng trân trọng thiên nhiên.

Nhờ đó, An từ một cậu bé mất mát trở nên mạnh mẽ, bản lĩnh hơn – sẵn sàng đối mặt với cuộc đời.

3. Đặc điểm nghệ thuật 3.1. Nghệ thuật miêu tả giàu chất điện ảnh

Đoàn Giỏi sử dụng:

• Những cảnh mở rộng như pan shot: rừng bát ngát, bầu trời mênh mông.

• Những cảnh cận ảnh: tổ ong, tiếng vỗ cánh, giọt mật vàng óng.

• Những cảnh hành động đầy nhịp điệu: leo cây, hun khói, tránh ong.

Nhờ đó, cảnh rừng không chỉ hiện lên bằng lời mà gần như “hiện trên màn ảnh”.

3.2. Ngôn ngữ Nam Bộ đậm chất dân gian

Ngôn ngữ nhân vật gần gũi, chân quê, giàu biểu cảm, đầy màu sắc địa phương:

• Những câu đùa hóm hỉnh.

• Những cách ví von mộc mạc.

• Từ ngữ quen thuộc của vùng U Minh: đầm, bưng, lung, sình lầy…

Những yếu tố ấy tạo nên chất Nam Bộ không thể lẫn.

3.3. Trộn lẫn hiện thực và chất thơ

Rừng U Minh được miêu tả vừa chân thực (nguy hiểm, có rắn, có ong dữ), vừa trữ tình với:

• Mùi hương ngọt của mật ong.

• Ánh sáng xuyên qua tán lá.

• Sự yên bình của buổi chiều rừng.

Nhờ đó, chương truyện có vẻ đẹp hài hòa giữa chất phiêu lưu và chất thơ.

3.4. Khắc họa nhân vật qua hành động và lời thoại

Không có những phân tích tâm lý dài dòng mà mọi phẩm chất của nhân vật đều:

• Lộ ra qua cách làm việc, cách ứng xử.

• Qua những cuộc trò chuyện dung dị.

• Qua cách họ đối xử với An.

Đây là lối viết tinh giản mà hiệu quả.

4. Ý nghĩa của chương truyện

Chương “Đi lấy mật” có nhiều tầng ý nghĩa:

Ý nghĩa hiện thực

Khắc họa đời sống lao động vất vả nhưng giàu bản lĩnh của người dân Nam Bộ trong thời kháng chiến.

Ý nghĩa nhân văn

Tôn vinh tình nghĩa, lòng dũng cảm, sự cưu mang dành cho những đứa trẻ lạc loài như An.

Ý nghĩa giáo dục

Gợi cho bạn đọc, đặc biệt là học sinh, sự kính trọng thiên nhiên và tinh thần đoàn kết, yêu thương con người.

5. Kết luận

“Đi lấy mật” là một chương truyện quan trọng và đặc sắc trong Đất rừng phương Nam. Nhờ nghệ thuật miêu tả giàu hình ảnh, giọng văn Nam Bộ mộc mạc, cùng sự kết hợp giữa chất phiêu lưu và chất thơ, Đoàn Giỏi đã tái hiện một bức tranh thiên nhiên vừa dữ dội vừa thơ mộng, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp của những con người miền rừng nghĩa tình, gan góc.

Chương truyện không chỉ khiến An trưởng thành hơn mà còn truyền cho người đọc tình yêu thiên nhiên, sự trân trọng những giá trị lao động, và lòng biết ơn đối với con người chân chất của miền đất phương Nam.