Hải Dương, vùng đất được mệnh danh là "Đông trấn" xưa, là một trong những cái nôi của nền văn hóa Đồng bằng sông Hồng, nổi tiếng với truyền thống văn hiến, hiếu học và lịch sử hào hùng. Nét văn hóa nổi bật nhất của Hải Dương được thể hiện qua hệ thống di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, tiêu biểu là quần thể Côn Sơn - Kiếp Bạc, nơi gắn liền với danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi và vị anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo. Đây không chỉ là nơi thờ phụng mà còn là trung tâm của những lễ hội lớn vào mùa xuân và mùa thu, tái hiện lại những nghi lễ truyền thống và khí thế hào hùng của quân đội nhà Trần. Đồng thời, Hải Dương còn sở hữu Văn Miếu Mao Điền, minh chứng cho truyền thống tôn sư trọng đạo và truyền thống khoa bảng vẻ vang của vùng đất này. Về mặt tinh thần, Hải Dương là một trong những cái nôi của nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là Chèo và Múa Rối Nước mang đậm bản sắc dân gian. Cuối cùng, văn hóa ẩm thực địa phương cũng góp phần làm nên tên tuổi của Hải Dương với những đặc sản nổi tiếng cả nước như Bánh Đậu Xanh, biểu tượng của sự thanh nhã, và Vải Thiều Thanh Hà, sản vật trứ danh của xứ Đông. Tất cả những yếu tố đó hòa quyện lại, tạo nên một bức tranh văn hóa vừa cổ kính, vừa sâu sắc và giàu bản sắc dân tộc của Hải Dương.