I. Đọc hiểu

Đọc đoạn trích:

CHỦ NGHĨA THIÊN VỊ NGOẠI HÌNH

1.[…] Lookism, có thể dịch là phân biệt đối xử dựa trên bề ngoài, hay là chủ nghĩa thiên vị ngoại hình. Nó được các nhà xã hội học lần đầu gọi tên vào thập kỷ 1970. Như cái tên đã nói, nó ưu ái người có ngoại hình tốt. Đằng sau nó là xu hướng tâm lý coi người có ngoại hình tốt cũng là người sở hữu các phẩm chất như thông minh, có năng lực, đáng tin cậy.

2.[…] Chủ nghĩa thiên vị ngoại hình tạo ra những bất bình đẳng và bất công trong xã hội. Khi còn nhỏ, học sinh có ngoại hình tốt được giáo viên ưu ái hơn. Lớn lên, người có ngoại hình ưa nhìn dễ xin việc hơn, nhận được mức lương cao hơn, dễ được đề bạt hơn. Theo một nghiên cứu ở Mỹ, chênh lệch lương giữa nhóm có ngoại hình trên trung bình và nhóm dưới trung bình lên đến từ 12% tới 17%. Thậm chí người có ngoại hình được quan tâm hơn khi đi khám chữa bệnh.

3.[…] Trong cuộc sống cá nhân, chúng ta có thể hoàn toàn tự do chọn bạn, chọn người yêu dựa trên các sở thích cá nhân về hình thức. Nhưng trong tuyển sinh, tuyển dụng, công việc, chúng ta cần sự công bằng. Công bằng nghĩa là không phân biệt đối xử dựa trên giới tính, vùng miền, sắc tộc, tôn giáo hay ngoại hình. Thay vì lập luận là ta muốn tuyển nhân viên, giáo viên, sinh viên có ngoại hình bởi họ tự tin hơn, ta hãy cùng nhau xây dựng một cộng đồng mà trong đó người thấp, người béo, người khuyết tật thoải mái và tự tin với cơ thể của mình. […] Cũng vì lý do này, đã từ nhiều thập kỷ nay, khi các dàn nhạc giao hưởng tuyển nhạc công, ban giám khảo nghe người ứng tuyển chơi đằng sau một cái màn để họ không nhìn được ngoại hình của người này, họ thậm chí còn không biết tên ứng viên để không biết giới tính của họ. Bởi dù không muốn thì ngoại hình của ứng viên sẽ ngay lập tức ảnh hưởng tới đánh giá của các ban giám khảo, họ sẽ không chọn được nhạc công tốt nhất và có một quá trình tuyển chọn công bằng nhất.

(Trích: Bức xúc không làm ta vô can, Đặng Hoàng Giang, tr82-92, NXB Hội nhà văn, 2024)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1(0.5 điểm). Xác định luận đề của văn bản.

Câu 2(0.5 điểm). Theo tác giả, chủ nghĩa thiên vị ngoại hình gây ra những hạn chế gì?

Câu 3 (1.0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của việc sử dụng dẫn chứng trong đoạn 2 ?

Câu 4 (1.0 điểm). Phân tích hiệu quả của việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn 3 ?

Câu 5 (1.0 điểm). Từ quan điểm: “Chủ nghĩa thiên vị ngoại hình tạo ra những bất bình đẳng và bất công trong xã hội “. Hãy nêu việc cần làm để hạn chế việc thiên vị ngoại hình trong cuộc sống hàng ngày.