Đáp án:

Giải thích các bước giải:

  I.Đọc hiểu:

Câu 1:

Thể thơ: tám chữ

Câu 2:

Các từ láy được sử dụng trong bài thơ:

+Chơ vơ (từ láy phần vần, cả hai tiếng cấu tạo nên từ đều không có nghĩa)

+Đung đưa (từ láy âm đầu "đ" và chỉ tiếng "đưa" có nghĩa)

+Kẽo kẹt(từ lấy âm đầu "k" và cả hai tiếng đều không có nghĩa)

Câu 3:

Tác dụng:

+Biện pháp tu từ giúp làm tăng tính gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt và giúp cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn.

+Chiếc bình sứt miệng là chiếc bình không hoàn hảo như vầng trăng tuy khuyết nhưng vẫn tỏa sáng và ấm áp. Tình mẹ cũng vậy, có thể vật chất mẹ cho con không được hoàn hảo, không được đủ đầy nhưng chắc chắn tình mẹ yêu thương luôn trọn vẹn.

+Qua hình ảnh thơ ấy, ta cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng và sự biết ơn của người con trước công lao của mẹ dành cho.

Câu 4:

Thái độ và tình cảm của tác giả: Qua bài thơ, ta cảm nhận rõ nét lòng biết ơn và sự trân trọng sâu sắc đối với những hi sinh, tình yêu thương bao la của người mẹ dành cho đứa con Kim Nhũ. Trong từng lời thơ, ta còn cảm nhận được nỗi xót xa, thương cảm trước những mất mát và tất cả những gì mẹ đã âm thầm hi sinh để sinh thành, nuôi dưỡng con cái nên người.

Câu 5:

Thông điệp:Bài thơ gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng. Dẫu mẹ chẳng còn ở nơi đây hình bóng và tình yêu thương của mẹ vẫn luôn hiện hữu trong từng góc nhỏ của ngôi nhà, trong hơi thở của thiên nhiên, trong mùi trầu, chiếc bình vôi hay tiếng võng đưa. Tác giả muốn nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng, yêu thương và ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của mẹ khi còn có thể bởi mẹ chính là cội nguồn yêu thương và là nơi neo đậu bình yên nhất trong cuộc đời mỗi con người. 

II. Làm văn

Câu 1:

 Qua bài thơ "Hoài niệm mẹ" của Kim Nhũ đã khơi dậy trong em nhiều cảm xúc về tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng.Từng câu thơ như một khúc hát nhẹ nhàng, chan chứa nỗi nhớ thương và lòng biết ơn đối với người mẹ đã khuất. Hình ảnh “gian trầu”, “chiếc bình vôi”, “chiếc võng cũ” giản dị mà thân thương, gợi lại bao kỷ niệm ấm áp của tuổi thơ bên mẹ.Tuy là những thứ bình dị, bình thường nhưng lại nuôi lớn con, lại là tình yêu mà mẹ dành cho con. Tất cả những tâm tư tình cảm của mẹ đều dành trọn phần hoàn hảo nhất cho con. Dù mẹ không còn nữa, nhưng tình yêu và bóng dáng của mẹ vẫn như hòa vào thiên nhiên, vào từng vật dụng quen thuộc trong ngôi nhà xưa và vẫn còn trong tâm trí con. Nỗi nhớ ấy vừa da diết, vừa dịu dàng, thể hiện tấm lòng hiếu thảo và sự trân trọng của người con đối với đấng sinh thành. Qua bài thơ em nhận ra rằng, tình mẹ là thứ tình cảm vĩnh hằng, không gì có thể thay thế. Mẹ có thể đi xa, nhưng tình mẹ vẫn ở lại, nuôi dưỡng tâm hồn ta suốt đời.

Câu 2:

          Trong gia đình, cha mẹ luôn là những người dành nhiều tình thương, sự quan tâm và dạy dỗ con cái bằng tất cả trách nhiệm. Thế nhưng thực tế hiện nay có không ít bạn trẻ lại tỏ ra chống đối, thờ ơ hoặc phớt lờ trước những lời khuyên răn, nhắc nhở của cha mẹ. Đây là một vấn đề đáng lo ngại, bởi nếu không được giải quyết kịp thời sẽ gây ra khoảng cách trong gia đình và ảnh hưởng xấu đến sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ.

         Không nghe lời khuyên răn, dạy bảo của cha mẹ là hiện tượng con cái không làm theo những yêu cầu, chỉ dẫn mà cha mẹ đặt ra, thậm chí cãi lại hoặc tỏ thái độ thờ ơ, coi thường lời nói của cha mẹ. Hiện tượng này đang diễn ra khá phổ biến trong xã hội hiện nay. Nhiều thanh thiếu niên ở độ tuổi mới lớn, độ tuổi nổi loạn, thường tỏ ra bướng bỉnh, không hợp tác, dễ phản ứng tiêu cực trước những lời khuyên của cha mẹ. Sự bất đồng trong quan điểm, suy nghĩ khiến cho mối quan hệ gia đình trở nên căng thẳng, lạnh nhạt và xa cách.

         Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều phía. Ở lứa tuổi thanh thiếu niên, các em thường có nhu cầu được khẳng định bản thân, có những suy nghĩ và mong muốn riêng. Nhiều bạn bị ảnh hưởng bởi bạn bè xấu, mạng xã hội hoặc những trào lưu sống lệch lạc, dẫn đến coi nhẹ lời khuyên của cha mẹ. Một số cha mẹ lại có lối giáo dục áp đặt, không chịu lắng nghe, ít chia sẻ, thậm chí phê phán con gay gắt khiến con cảm thấy bị tổn thương. Ngoài ra, trong nhịp sống hiện đại, cha mẹ mải mê công việc, thiếu thời gian dành cho con cái cũng khiến khoảng cách giữa hai thế hệ ngày càng xa. Hậu quả là tình cảm, niềm tin giữa cha mẹ và con cái bị rạn nứt và  con dễ sa vào những thói quen xấu, hành vi lệch chuẩn và đánh mất định hướng sống đúng đắn.

         Để khắc phục vấn đề này, trước hết thì mỗi thanh thiếu niên cần học cách lắng nghe bằng cả trái tim, thấu hiểu và tôn trọng cha mẹ. Lời dạy của cha mẹ không chỉ là kinh nghiệm sống mà còn là ngọn đèn soi sáng cho bước đường trưởng thành. Vì thế chúng cần biết tiếp thu có chọn lọc, nhận thức đúng sai và điều chỉnh hành vi và không ngừng rèn luyện bản thân để xứng đáng với niềm tin yêu của đấng sinh thành.Cha mẹ cũng cần học cách yêu thương bằng sự thấu cảm. Thay vì những lời trách mắng hay áp đặt thì cha mẹ hãy mở rộng vòng tay, trở thành người bạn đồng hành, lắng nghe và chia sẻ cùng con. Một lời động viên nhẹ nhàng, một cái ôm ấm áp đôi khi có sức mạnh hơn cả trăm lời răn dạy. Gia đình nên trở thành nơi mà con cái cảm thấy an toàn để bộc lộ cảm xúc, tìm thấy sự thấu hiểu và nâng đỡ khi vấp ngã.Nhà trường và xã hội cần góp phần bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách cho thế hệ trẻ. Các hoạt động ngoại khóa, chuyên đề kỹ năng sống, hay buổi tư vấn tâm lý học đường sẽ giúp học sinh nhận ra giá trị thiêng liêng của gia đình, trân trọng tình yêu thương và hướng tới lối sống nhân ái, tích cực. Khi cha mẹ và con cái cùng mở lòng, cùng học cách lắng nghe nhau, tình yêu thương sẽ trở thành sợi dây gắn kết bền chặt giúp mỗi gia đình luôn đầy ắp tiếng cười và hạnh phúc.

          Có người cho rằng việc thanh thiếu niên không nghe lời cha mẹ chỉ là biểu hiện bồng bột, nhất thời của tuổi mới lớn nên không cần quá lo lắng. Nhưng nếu không được định hướng và khắc phục kịp thời, sự bồng bột ấy có thể trở thành thói quen xấu, gây tổn hại lâu dài đến nhân cách và tương lai của các em.

       Việc khắc phục tình trạng thanh thiếu niên không nghe lời cha mẹ là điều cần thiết nhằm giữ gìn hạnh phúc gia đình và bảo đảm sự phát triển lành mạnh cho thế hệ trẻ. Mỗi người, đặc biệt là học sinh, cần biết lắng nghe, tôn trọng và thấu hiểu cha mẹ; đồng thời, cha mẹ cũng cần yêu thương, quan tâm và chia sẻ với con cái để cùng xây dựng một mái ấm hạnh phúc, hòa thuận.