Tóm tắt đoan trước: Thứ - một thanh niên được học hành, có hoài bão, chí hướng. Thứ vào Sài Gòn tìm kế mưu sinh. Sau 3 năm, vì nghèo khó, bệnh tật, y phải về quê, chịu cảnh thất nghiệp. Rồi Thứ lên Hà Nội dạy học ở một trường tư do Đích, anh họ của Thứ chung vốn với Oanh, vợ chưa cưới của Đích, mở ở ngoại thành Hà Nội. Cùng dạy với Thứ, Oanh, còn có San. Cuộc sống của họ đều khó khăn, Thứ nhận thấy kiếp sống nghèo khổ đã làm thui chột ước mơ, hoài bão và đẩy y cùng những người xung quanh đến cảnh “sống mòn”, trở nên ti tiện, nhỏ nhen. Thứ nói chuyện với San- một thầy giáo cùng trường, ít hơn Thứ 2 tuổi. hai người cùng ở trọ với nhau. Thứ luôn muốn đấu tranh với chính mình để bảo vệ những gia trị tốt đẹp, San là người thực tế, có lúc thực dụng, lém lỉnh khi nhìn nhận cuộc đời...).

- Hãy khoan nói văn minh! Ta phải tự hỏi xem nền văn minh hiện thời đã là một nền văn minh trọn vẹn chưa?... Hãy nói nguyên về sự học thôi. Tôi không nói chắc rằng học thức có thể tạo ra hạnh phúc cho loài người. Nhưng nếu quả thật nó không tạo nổi hạnh phúc cho loài người, theo như anh tưởng, thì nó cũng chẳng tạo ra đau khổ, chính anh vừa bảo thế. Nó chỉ làm người ta nhìn rõ cái khổ mà thôi. Như thế nghĩa là cái khổ vẫn có, dù người ta nhìn thấy hay không nhìn thấy. Không biết rằng chỉ là ngu muội, có phải là diệt được nỗi khổ trên đời này đâu?...

Thứ cho rằng người ta cần biết khổ, cần nhìn nhận rõ ràng cái khổ, để tìm cách diệt khổ. Nhắm mắt không phải là can đảm, cũng không phải là một phương sách tốt. Sự tìm tòi, sự suy nghĩ sẽ khiến cho nhân loại dần dần hiểu biết, và sự hiểu biết sẽ vạch ra những con đường, sẽ chỉ rõ cho người ta phải làm thế nào... Y bực tức bảo San:

Tôi cáu vô cùng, cáu mà lại thương, lại chán nản, lại buồn khi thấy những người khổ mà không biết rằng mình khổ. Họ cam chịu quá. Họ hầu như tin rằng đời họ không thể còn đổi thay được nữa.

Y thú thật:

Tôi quý cái học thức ít ỏi của tôi. Tôi lấy làm kiêu vì nó. Tôi nghèo, tôi khổ, tôi ốm yếu thật, nhưng nếu bảo tôi đổi cái học thức của tôi lấy cái giàu, cái sướng, cái khỏe mạnh của người dốt nát, nhất định tôi không đổi. Anh thửnghĩ kĩ mà xem. Chỉ có cái thú đọc sách cũng đã kéo lại cho chúng mình nhiều lắm...

Thứ đọc sách rất ham mê. Chỗ ở rất tiện cho việc đọc sách của y. Thường, thường sau bữa cơm chiều, San đi học tổi ngay, Thứ vào buồng, đóng chặt cửa ra vào. Y buông màn sẵn, bỏ đèn vào trong màn, đọc. Y rất kín tiếng. Ở nhà ngoài, người ta khó biết ý thức hay ngủ, có nhà hay đã đi chơi. Người ta có thể tự do hơn một chút.

(Nam Cao, Sống mòn, in trong Tuyển tập Nam Cao, NXB văn học, 2002, tr:217-218)

Thực hiện yêu cầu/ Trả lời câu hỏi:

Câu 1. Xác định điểm nhìn trần thuật của truyện.

Câu 2. Xác định ngôi kể và nêu dấu hiệu nhận biết ngôi kể

Câu 3. Theo nhân vật tôi, học thức có ý nghĩa gì?

Câu 4. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau:

“Tôi cáu vô cùng, cáu mà lại thương, lại chán nản, lại buồn khi thấy những người khổ mà không biết rằng mình khổ".

Câu 5. Từ nội dung câu văn “Thử cho rằng người ta cần biết khổ, cần nhìn nhận rõ ràng cái khổ, để tìm cách diệt khổ", anh/chị hiểu gì về nhân vật Thứ?

Câu 6. Anh/chị có đồng tình với ý kiến của nhân vật Thứ trong văn bản Tôi quý cái học thức của tôi. Tôi lấy làm kiêu vì nó. Tôi nghèo, tôi khổ, tôi ốm yếu thật, nhưng nếu bảo tôi đổi cái học thức của tôi lấy cái giàu, cải sướng, cái khỏe mạnh của người dốt nát, nhất định tôi không đổi không? Vì sao?

Câu 7. Một bài học sâu sắc nhất mà anh/chị rút ra được từ văn bản này là gì? Vì sao đó là bài học sâu sắc?