Đáp án:

 

Giải thích các bước giải:

  Bác Hồ không chỉ là một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc mà người còn là một nhà văn, nhà thơ đại thụ trong nền văn học nước nhà. Thơ của người vừa đậm tính trữ tính nhưng cũng vừa mang tính Cách mạng sâu sắc. Người vừa là một nhà văn vừa là một chiến sĩ nên trong thơ Người luôn đậm thắm chất thi những cũng đầy tình yêu nước. Và tác phẩm "Vọng nguyệt"-Ngắm trăng chính là một tác phẩm tiêu biểu cho một tinh thần yêu thiên nhiên, yêu nước và sự lạc quan của một người tù Cách mạng.

          "Ngắm trăng" là bài thơ số 20 trong tập "Nhật kí trong tù", được Bác Hồ sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt: nơi lao tù tăm tối dưới chế độ Tưởng Giới Thạch. Dù thân thể bị xiềng xích, đọa đày trong cảnh ngục lạnh, nhưng tâm hồn Người vẫn ung dung, thanh thản, hướng tới và thưởng thức vẻ đẹp của đêm trăng sáng.

            Vọng nguyệt là những dòng cảm xúc thăng hoa của một thi nhân, một chí sĩ yêu nước ,Hồ Chí Minh. Bài thơ được sáng tác ngẫu hứng trong hoàn cảnh Người bị giam giữ nơi lao ngục. Dẫu là một chiến sĩ cách mạng đang bị cầm tù, nhưng tinh thần và trái tim Người vẫn hoàn toàn tự do. Đó vừa là cảnh giới cao nhất của một thi nhân, vừa là biểu hiện của tinh thần bất khuất nơi người chiến sĩ. Trong con người tù cách mạng vĩ đại ấy, vẫn có sự ung dung, tự tại để lặng lòng trước vẻ đẹp của trăng và cất lên những vần thơ:      
                    Ngục trung vô tửu, diệc vô hoa

                     Đối thử lương tiêu, nại nhược hà?

Cũng chính là:

                    Trong tù không rượu cũng không hoa

                   Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ

      Dẫu trong tù không rượu, cũng chẳng hoa, lại bị giam cầm khắc nghiệt, vốn dĩ chẳng phải là hoàn cảnh thuận lợi để ngâm thơ. Nhưng cảnh đêm nay quá đẹp, “khó hững hờ”, khiến thi nhân chẳng thể kìm lòng. Xưa kia, các thi nhân làm thơ thường cần có rượu, có hoa, có hương  hay chén trà thanh để gợi hứng thi ca. Còn Bác, giữa lao ngục lạnh lẽo, “vô tửu” lại “diệc vô hoa”, tất cả những điều kiện ấy đều không có. Thế nhưng chất thơ, chất tình trong Người không hề bị dập tắt, bởi thơ ca của Bác bắt nguồn từ trái tim. Chỉ cần con tim còn đập, còn yêu thì thơ vẫn tuôn chảy. Với Bác, thơ không chỉ là cảm hứng, mà là mạch sống đã thấm sâu vào máu thịt. Và trên hết, đó chính là tự do trong tâm hồn: thân thể bị giam cầm, nhưng tinh thần vẫn ung dung, tự tại, vượt thoát mọi xiềng xích để hòa cùng trăng gió. Như Bác từng viết

                  Thân thể ở trong lao

                   Tinh thần ở ngoài lao

       Một tâm hồn lãng mạn bay bổng cùng một tinh thần thép kiên cường đã giúp Bác vượt lên mọi xiềng xích, phá tung ngục tù tinh thần để đắm mình trong vẻ đẹp của thiên nhiên. Và khoảnh khắc ấy, trăng và người đã giao hòa trong khoảnh khắc đầy thơ mộng:

                 Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt

                 Nguyệt tòng song khích khán thi gia

Hay chính là:

                Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

               Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ

    Trăng trong sáng và lòng người cũng vậy; người có trăng, trăng ngắm nhìn người như đôi bạn tri kỉ. Tình cảm ấy đã được nhà thơ thể hiện qua phép đối rất chỉnh “nhân” - “nguyệt”, “hướng” - “tòng”, “song tiền” - “song khích”, “minh nguyệt” - “thi gia”. Đó là sự đồng điệu, hài hòa giữa người và trăng, của đôi bạn tri âm, tri kỉ. “Nhân” chẳng ngại “ngục trung” và vượt ngục để gặp “nguyệt”. “Nguyệt” cũng nhớ người mà phải nhân hóa để “tòng-theo” hay “nhòm khe cửa” để “khán thi gia”. Một cuộc hội ngộ, trò chuyện vô cùng đặc biệt và đáng nhớ. Qua bài thơ, ta cảm nhận được phong thái, ung dung, tự tại và tình yêu thiên nhiên say mê bất chấp hoàn cảnh của Bác. Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cổ điển, Bác đã cho người đọc cảm nhận được tình yêu thiên nhiên, phong thái đĩnh đạc và một bài học về sự lạc quan.

         Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật được Bác vận dụng nhuần nhuyễn, bài thơ trở thành một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc. Xuyên suốt tác phẩm là bức tranh đêm trăng thanh tịnh, vừa trong sáng vừa hữu tình, qua đó thể hiện một tâm hồn mộng mơ, yêu đời và khát khao tự do mãnh liệt của Bác. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Người vẫn luôn hướng về thiên nhiên và hòa mình cùng thiên nhiên.