ĐỀ 5: Hương hoa hoàng lan, Khuê Phan.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Những chồi xuân lặng lẽ nhú lên từ cành cây khô cằn. Chỉ mấy ngày sau, cả cây hoàng lan đã khoác trên mình một màu xanh nõn nà. Một chiếc áo được dệt tỉa hàng vạn, vạn chồi non. Trông cây hoàng lan thật đẹp nhưng cũng vô cùng gầy đi. Hà đẩy cổng gỗ nặng trịch để bước vào vườn với bà. Cô bé ngước nhìn cây hoàng lan, nó như một cậu anh cả trong vườn, to lớn, vững chắc...

— Bà ơi, cây hoàng lan này có lâu chưa bà?
Bà cười, tay bà vẫn cẩn thận gài những nhánh cây nhót phủ đầy hoa trắng ngả vào hàng rào:

— Nó có từ lâu lắm, hồi bằng các cháu, bà đã thấy nó to và cao như thế này rồi. Bao năm trôi qua, cứ tưởng nó sẽ già đi, nhưng không, mỗi mùa xuân tới nó lại trẻ trung như hồi nào.

— Bà ơi, thế bà có biết ai trồng nó không hả bà?
Bà lắc đầu:

— Hồi trước, bà cũng hỏi như cháu ấy, nhưng chẳng ai biết.

Hà đến bên cây hoàng lan, thân nó mọc thềch và nứt nẻ. Những chú kiến đen hói há leo cây. Từ trên cành cây cao, đôi chim sáu chuyền cành tiu tít.

— Cháu biết không, cứ mỗi dịp cây hoàng lan ra hoa thì cả vùng này thơm nức...

— Bà ơi, bên kia sông có người thấy hương của cây hoàng lan này không? — Hà tò mò hỏi.

— Có chứ! Hương hoa lan còn bay xa hơn nữa cháu ạ.

— Xa nữa cơ ạ? Con sông rộng thế mà gió cũng đưa nó qua sông được bà nhỉ...

Bà dừng tay, đôi mắt nhìn xa xôi:

— Hồi ông đi bộ đội, thu nào về ông cũng hỏi cây hoàng lan. Ông nhớ nó lắm. Rồi ông bảo bà gửi cho ông mấy cánh hoa vàng của cây hoàng lan này.

— Bà có gửi cho ông không? — Hà chậm chạp. Bà gạt đầu rồi đặt Hà vào nhà. Bà lần mở cái rương mấy nhỏ trên đầu giường và lấy ra mấy cánh hoa đã héo quắt queo và đen sậm lại.

— Những cành hoa này đấy cháu ạ. Các chiến sĩ trong đơn vị đã tìm thấy nó ở dưới đáy ba lô của ông...
Hà run run dở những cánh hoa hoàng lan từ trong tay bà. Cô bé ngước đôi mắt tròn xoe nhìn lên ban thờ. Hà thấy bà cũng nhìn theo... Bây giờ thì cô bé đã hiểu vì sao bà yêu quý cây hoàng lan và mảnh vườn này đến thế. Những cánh hoa hoàng lan đã đen sậm trên tay Hà như vẫn còn phảng phất hương thơm.

PHẦN I — Câu hỏi (trên cùng trang tiếp theo)

(Hương hoa hoàng lan, Khuê Phan.)
(Trích tập truyện thiếu nhi Hương hoa hoàng lan, NXB Kim Đồng)

Câu 1 (0,5 điểm). Văn bản trên được viết theo thể loại nào? Hãy ghi lại các nhân vật trực tiếp xuất hiện trong văn bản?

Câu 2 (0,5 điểm). Dấu gạch ngang trong văn bản được dùng với chức năng chủ yếu là gì?

Câu 3 (1,0 điểm). Em hiểu như thế nào về hình ảnh khu vườn, cây hoàng lan mà tác giả viết: Bây giờ thì cô bé đã hiểu vì sao bà yêu quý cây hoàng lan và mảnh vườn này đến thế?

Câu 4 (1,0 điểm). Xác định và nêu tác dụng phép tu từ ẩn dụ trong câu văn sau: Một chiếc áo được dệt tỉa hàng vạn, vạn chồi non.

Câu 5 (1,0 điểm). Những bài học cuộc sống tác giả gửi gắm qua văn bản trên.