Ai đã đặt tên cho dòng sông? là một tác phẩm tiêu biểu của Hoàng Phủ Ngọc Tường, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố nghị luận, miêu tả, biểu cảm và tự sự. Qua đó, tác giả không chỉ khắc họa vẻ đẹp của dòng sông Hương mà còn bày tỏ tình yêu quê hương sâu sắc, đồng thời khơi gợi suy tư về mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người.

- Yếu tố nghị luận:

Hoàng Phủ Ngọc Tường không chỉ miêu tả mà còn suy ngẫm về dòng sông Hương, đặt câu hỏi "Ai đã đặt tên cho dòng sông?" để khơi gợi suy tư về mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người. Ông liên kết dòng sông với lịch sử, văn hóa và tâm hồn dân tộc, thể hiện quan điểm sâu sắc về vai trò của thiên nhiên trong đời sống con người.

- Yếu tố miêu tả:

Tác giả sử dụng ngôn từ tinh tế để vẽ nên bức tranh sinh động về dòng sông Hương. Ông miêu tả sông Hương như một cô gái Di-gan phóng khoáng, từ thượng nguồn hùng vĩ đến khi chảy qua thành phố Huế dịu dàng, thể hiện sự biến hóa đa dạng của dòng sông. Cách miêu tả này không chỉ phản ánh vẻ đẹp thiên nhiên mà còn gợi lên cảm xúc về một dòng sông mang đậm bản sắc văn hóa.

- Yếu tố biểu cảm:

Cái tôi trữ tình của Hoàng Phủ Ngọc Tường thể hiện rõ nét trong tác phẩm. Ông bày tỏ tình yêu sâu sắc với quê hương, với dòng sông Hương, qua những cảm xúc chân thành và lãng mạn. Cái tôi ấy không chỉ là sự thể hiện cá nhân mà còn là tiếng nói chung của những người con xứ Huế, thể hiện lòng tự hào và niềm cảm xúc về quê hương.

- Yếu tố tự sự:

Tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc miêu tả và suy ngẫm mà còn kể lại hành trình khám phá dòng sông Hương. Qua đó, tác giả dẫn dắt người đọc theo dòng chảy của sông Hương, từ nguồn cội đến khi về với đồng bằng, như một câu chuyện về cuộc đời của dòng sông, phản ánh sự gắn kết giữa thiên nhiên và con người qua thời gian.