- Nhân hóa: "Ngõ cúc buồn tênh," "dậu cúc già."

=> TD: Thông qua biện pháp nhân hóa, tác giả đã không chỉ miêu tả quang cảnh bên ngoài mà còn gián tiếp bộc lộ nội tâm. Cảnh vật nơi đây đã bị nhuốm màu tâm trạng, trở thành những người bạn tâm giao, cùng mang một nỗi buồn vắng lặng, trống trải với nhân vật trữ tình. Từ đó, người đọc có thể cảm nhận rõ nét hơn nỗi cô đơn, tiếc nuối và sự xót xa của nhân vật khi trở về chốn xưa mà mọi thứ đã đổi thay, thiếu vắng hơi ấm của con người.

- Hoán dụ: "Bên thềm trầu úa không người hái," "Cau đã mấy mùa quên trổ hoa."

=> TD: Hoán dụ qua các hình ảnh trầu - cau không chỉ miêu tả sự hoang tàn của cảnh vật, mà còn là một lời than thở về sự vắng vẻ, lạnh lẽo trong tình người, tình cảm. Đó là sự thiếu vắng của những mối quan hệ thân tình, là sự phai nhạt của những giá trị truyền thống, gắn bó. Điều này càng làm sâu sắc thêm nỗi buồn của nhân vật trữ tình.

- Điệp từ/Điệp ngữ: "cúc" và "không."

=> TD: Các điệp từ, điệp ngữ được sử dụng để nhấn mạnh và làm nổi bật những hình ảnh tiêu biểu, tạo nên một trường cảm xúc nhất quán, sâu sắc. Sự lặp lại các hình ảnh và ý nghĩa này đã làm tăng cường nỗi buồn, sự cô đơn, hoang vắng, tạo nên một âm hưởng bi thương, khắc khoải cho toàn bộ đoạn thơ.