Tìm nội dung trong bài thơ/ văn cần xác định thể loại (hồi ký, truyện ngắn, thơ lục bát,...) mà bạn đang đọc hiểu.

Đối với thơ:

`+` Xác định thể thơ: Mỗi thể thơ thường gắn với nội dung của nó biểu đạt. Ví dụ như thể thơ lục bát thường bày tỏ tình yêu, cuộc sống, triết lý nhân sinh,...

`+` Xác định nội dung (Phần chính): Từ những gợi ý dưới đây, chúng ta cần nêu ra dụng ý cuối cùng của tác giả:

`@` Đọc hiểu nhan đề: Nội dung  chính của bài thơ/văn đều bao quát ở phần tiêu đề

`@` Đọc thông tin về tác giả (nếu cho): Thường hoàn cảnh sống, nghề nghiệp, độ tuổi, phong cách sáng tác của tác giả sẽ liên quan tương đối đến nội dung bài thơ

`@` Tìm những biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, hoán dụ, chơi chữ,...) `->` liên tưởng đến ý tác giả muốn nói (chính là tác dụng của biện pháp tu từ đó). Ví dụ: Công cha như núi Thái Sơn/ Nghĩa mẹ như nước trong lòng chảy ra `->` khi đọc, ta thấy được tình mẫu tử, phụ tử bao la như thế nào.

`@` Thường những biện pháp tu từ này đều được thể hiện rõ ràng trong bài nên chỉ cần đọc kỹ, gạch chân từng hình ảnh mà bản thân cảm thấy sáng tạo, hoặc nhiều hình ảnh hiện ra trong biện pháp tu từ đó. 

`@` Tuy vậy, không thể bỏ qua những từ ngữ khác trong bài thơ, nếu chỉ đọc những từ ngữ đặc biệt thôi sẽ không hiểu được ý tác giả muốn nói, tâm tư của tác giả. Ví dụ: 

"Mẹ ơi, con đã về đây, mẹ ơi!" (Nguyễn Khoa Điềm) `->` tác dụng: thể hiện nỗi nhớ da diết và tình cảm sâu sắc của người con với người mẹ. 

`@` Khi đọc thơ, giống như cảm nhận vẻ đẹp của từng loài hoa, cảm nhận từng chút một, bóc tách từng ý một, rồi gộp lại sẽ đem lại hiệu quả tốt nhất trong việc cảm nhận nội dung thơ ca. 

`@` Cuối cùng, khi làm bài, luôn luôn đọc kỹ câu hỏi và trả lời đúng trọng tâm, nếu không sẽ không được trọn vẹn điểm.

`-` Đối với văn bản đọc hiểu: 

`@` Áp dụng những gợi ý nêu trên, và với mỗi thể loại được học, đọc phần tóm tắt đầu tiên ở trang sách, thường hướng dẫn cách đọc hiểu văn bản, vì mỗi loại văn bản đưa ra nội dung riêng, không thể tóm tắt hết ở đây.

Ví dụ: 

Trong bài Truyện (truyền thuyết và cổ tích), sách Ngữ Văn 6 Cánh diều hướng dẫn như sau:

Khi đọc truyện, các em cần chú ý:

- Truyện xảy ra thời nào? Kể về chuyện gì? Nhân vật nào nổi bật?

- Truyện liên quan đến sự thật lịch sử nào? Đâu là chi tiết tưởng tượng hoang đường, kì ảo?

- Truyện muốn ca ngợi hay phê phán điều gì? Điều ấy có liên quan như thế nào đến cuộc sống hiện nay và với bản thân em?