Trái đất – ngôi nhà chung của nhân loại luôn ẩn chứa những biến động khó lường của thiên nhiên. Trong số đó, lũ lụt là một hiện tượng quen thuộc nhưng cũng đầy nguy hiểm, thường xuyên xảy ra ở nhiều quốc gia, đặc biệt là những nơi có khí hậu nhiệt đới như Việt Nam. Không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản mà lũ lụt còn gây ra nhiều vấn đề về môi trường

   Lũ lụt là hiện tượng nước dâng cao và tràn ra khỏi lòng sông, suối, ao hồ, gây ngập úng trên diện rộng. Đây là một hiện tượng tự nhiên phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là tại các vùng trũng thấp, ven sông hoặc có lượng mưa lớn. Lũ lụt không chỉ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt hàng ngày mà còn đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, cơ sở hạ tầng và sự phát triển kinh tế, xã hội của nhiều địa phương

   Nguyên nhân chính gây ra lũ lụt xuất phát từ cả yếu tố tự nhiên và con người. Về mặt tự nhiên, nguyên nhân thường gặp nhất là do mưa lớn kéo dài trong thời gian ngắn khiến lượng nước vượt quá khả năng tiêu thoát của đất hoặc hệ thống sông ngòi. Ngoài ra, các cơn bão, áp thấp nhiệt đới cũng thường mang theo lượng mưa cực lớn, góp phần gây ra lũ. Ở các vùng núi cao, hiện tượng tan băng nhanh vào mùa xuân hoặc mưa lũ quét bất ngờ cũng là những yếu tố nguy hiểm. Vỡ đập, vỡ đê hoặc sự cố ở các hồ chứa nước cũng có thể dẫn đến lũ lụt nghiêm trọng

   Tuy nhiên, yếu tố con người cũng đóng vai trò không nhỏ trong việc làm tăng mức độ và tần suất của lũ lụt. Việc chặt phá rừng đầu nguồn khiến đất không còn khả năng giữ nước, dẫn đến hiện tượng dòng chảy mặt gia tăng nhanh chóng. Bê tông hóa quá mức tại các đô thị khiến nước mưa không thể thấm vào lòng đất mà chảy tràn ra đường phố. Ngoài ra, tình trạng lấn chiếm lòng sông, xây dựng trái phép, xả rác bừa bãi làm tắc nghẽn hệ thống thoát nước cũng khiến cho lũ lụt trở nên nghiêm trọng hơn mỗi khi mưa lớn xảy ra

   Hậu quả mà lũ lụt gây ra là rất nặng nề. Nước lũ có thể cuốn trôi nhà cửa, hoa màu, gia súc và phá hủy toàn bộ tài sản mà người dân tích cóp trong nhiều năm. Hệ thống giao thông bị chia cắt, trường học, bệnh viện không thể hoạt động bình thường. Nghiêm trọng hơn, lũ lụt còn gây ra dịch bệnh do môi trường ô nhiễm, thiếu nước sạch và điều kiện vệ sinh kém. Với những quốc gia đang phát triển như Việt Nam, thiệt hại do lũ lụt còn làm chậm quá trình phát triển kinh tế và tạo thêm gánh nặng cho ngân sách quốc gia

   Để giảm thiểu tác hại của lũ lụt, ta cần có sự phối hợp giữa nhà nước và người dân. Các biện pháp phòng chống lũ lụt như xây dựng và bảo dưỡng đê điều, nạo vét sông ngòi, cải tạo hệ thống thoát nước, trồng rừng đầu nguồn cần được triển khai đồng bộ. Đồng thời, người dân cũng cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, không xả rác ra sông suối và chủ động ứng phó khi có thông tin về mưa bão. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, việc chủ động thích nghi và phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ con người trước những rủi ro từ thiên nhiên

   Lũ lụt là một hiện tượng tự nhiên không thể tránh khỏi, nhưng con người hoàn toàn có thể giảm thiểu tác hại của nó nếu có sự hiểu biết, chuẩn bị và chung tay hành động. Việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn xã hội. Khi con người biết sống hài hòa với thiên nhiên, thiên nhiên cũng sẽ “hiền hòa” hơn với con người

`@` minhthu3926