Viết văn bản tuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên.

( Không chép mạng nhaa mọi người!)

THUYẾT MINH VỀ HIỆN TƯỢNG LỐC XOÁY

     Trái Đất là một hành tinh đáng kinh ngạc với sự phức tạp và đa dạng của nó, đang giữ trong lòng những bí ẩn không ngừng được khám phá. Và giữa những hiện tượng tự nhiên kỳ lạ, hiện tượng lốc xoáy như một biểu tượng vĩ đại của sức mạnh vô tận trong Trái Đất chúng ta đang sống. Lốc xoáy có nhiều tác động đến đời sống con người, thu hút được nhiều sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, những người yêu thích các hiện tượng tự nhiên.

     Vậy tước hết chúng ta cần hiểu về hiện tượng lốc xoáy là như thế nào? Lốc xoáy hay còn gọi là vòi rồng là hiện tượng một luồng không khí xoáy trong dữ dội, mở rộng ra từ một đám mây dông xuống tới mặt đất tạo thành một hình phễu hoặc hình xoáy lủng lẳng từ một đám mây trông giống như cái vòi. Lốc xoáy có thể xảy ra bất kì lúc nào khi không khí nóng và lạnh xung đột, ngay cả trong đêm tối nhưng thường tập trung vào buổi chiều, thường diễn ra vào thời điểm giao mùa. Lốc xoáy thường chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn với tốc độ di chuyển cực nhanh ở cả đất liền lẫn ở trên biển. Lốc xoáy được phát triển từ một cơn dông, vì thế ở đâu có dông dữ dội thì ở đó có thể có lốc xoáy, tuy nhiên không phải là phổ biến. Theo các chuyên gia ở VN hiện tượng lốc xoáy thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tháng 4 – tháng 8,trên thế giới ,Mĩ là quốc gia chịu nhiều ảnh hưởng từ các trận lốc xoáy nhất với trung bình 800 trận lốc xoáy mỗi năm.

     Biểu hiện của lốc xoáy có thể thấy là được phát triển từ một cơn giông, thường từ ở giông rất mạnh, nên ở đâu có giông dữ dội là ở đó có thể có lốc xoáy. Lốc xoáy cũng có khi lại được sinh ra từ một dải gió mạnh hay từ một cơn bão. Địa điểm của lốc xoáy là tốc độ gió tăng mạnh đột ngột, khi đối lưu phát triển mạnh trong các đám mây giông, sự chênh lệch nhiệt độ theo chiều thẳng đứng lớn, lm cho áp suất thay đổi đột ngột, tạo nên những cột gió xoáy lớn và tạo ra khả năng phá hủy, hút, kéo rất lớn. Lóc xoáy có thể kéo dài từ vài giây cho đến một giờ. Hầu hết các trận lốc xoáy kéo dài chưa đến 10 phút. Trong lịch sử, có rất nhiều cơn lốc xoáy có "tuổi thọ" lâu từng được ghi nhận. Năm 2013, một trận lốc xoáy kinh hoàng kéo dài hơn 40 phút đã xảy ra ở bang Oklahoma cướp đi sinh mạng của nhiều người. Có vài dấu hiệu cảnh báo về một cơn lốc xoáy đang đến gần, trong số đó có tiếng sấm sét, bầu trời tối tăm, xuất hiện mây vũ tích mà ta thường không thường thấy, gió lạnh, và mưa đá. Khi gió xoáy lên thì các thứ gần mặt đất cũng bị xoáy theo nên chúng ta có thể nhận biết lốc đang đến gần thông qua mùi đất hay mùi cây cỏ. Ngoài ra khi xoáy lốc đến gần thì khí áp giảm nên chúng ta cũng có thể bị ù tai. Chúng ta cần cảnh giác khi nhìn thấy “cột lốc” hoặc “các vật bay lên” trong không trung. Khi lốc xoáy xảy ra, âm thanh thường nghe nhất là tiếng đùng đùng liên tục, giống như âm thanh khi tàu hỏa sắp đến. Đôi khi lốc xoáy tạo ra tiếng ồn như tiếng thác nước đổ hoặc tiếng ồn mở cửa kính ô tô khi xe chạy cực nhanh. 

     Lốc xoáy xảy ra cũng có nguyên nhân riêng của nó, vậy lốc xoáy do đâu mà tạo nên? Lốc xoáy gây ra bởi áp suất của những dòng khí được gia tăng trong lòng đất. Khi áp suất trong lòng đất gia tăng và vượt quá sức ép của lớp trên cùng khí hoặc hơi được giữ lại trong lòng đất sẽ phun lên thông qua khe nứt và quay xung quanh một miệng phễu trung tâm với tốc độ  đôi khi hơn 160 km/giờ và tạo thành lốc xoáy khi đám mây hình phễu này chạm mặt đất. Tại Việt Nam, hiện tượng vòi rồng hiếm khi xảy ra, chủ yếu tập trung ở vùng biển phía Nam nhiều hơn. Chúng ta có thể thấy vòi rồng một năm vài lần ở đồng bằng hoặc trung du.

     Lốc xoáy cũng có những lợi ích và tác hại đối với cuộc sống của chúng ta. Tác động tích cực của nó là mang ại cơ hội để nghiên cứu  và hiểu rõ hơn về thiên nhiên. Nó cũng cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng hệ thống cảnh báo và phòng ngừa động đất, từ đó giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ tính mạng. Còn những tác hại mà nó gây ra cũng vô cùng nguy hiểm đến tính mạng con người. Tác hại của lốc xoáy được xếp theo thang độ khác nhau, từ F0 đến F5. Mức F0 là loại lốc xoáy thường có cường độ yếu với tốc độ xoáy từ 64 – 116km/h, mức độ này chỉ gây ra các thiệt hại nhẹ như bẻ gãy cành cây, cần ăng-ten,…Ở mức F1 lốc xoáy có mức tàn phá nặng hơn F0, loại lốc xoáy này có cường độ trung bình, tốc độ gió từ 117 – 180km/h, có khả năng lật tung được các mái nhà, làm lật xe, bẻ gãy cột đèn đường. Với cấp độ F2 này sẽ gây ra những thiệt hại đáng kể với tốc độ gió lên tới 181 – 253k/h. Chúng có thể làm thổi bay các mái nhà, làm bật gốc cây lớn hay các toa chở hàng.Mức F3 đây là cấp độ lốc xoáy mạnh, có thể gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng với tốc độ gió đạt 254-332km/h. Chúng sẽ làm lật mái nhà, đổ tường, làm bật gốc rễ cây to,... Cấp độ F4 này lốc có cấp độ gió lên đến 333 – 418km/, chúng mang sức mạnh hủy diệt có thể phá hủy những ngôi nhà với móng không chắc chắn, làm cuốn bay ô tô. Loại lốc xoáy F5 có tốc độ gió từ 419 – 512 km/h với sức hủy diệt không thể tưởng tượng nổi, thổi bay các ngôi nhà kiên cố, nhấc bổng và ném ô tô bay xa hàng trăm mét,… .

     Hiện tượng lốc xoáy vô cùng nguy hiểm với con người vì vậy chúng ta cần có những giải pháp để phòng, tránh. Với những nơi hay xảy ra lốc xoáy cần chú ý theo dõi các thông tin cảnh báo và quan sát các dấu hiệu  báo hiệu, chuẩn bị những dụng cụ cần thiết và tìm nơi trú ẩn. Khi xảy ra lốc xoáy, nếu ở bên ngoài cần trú dưới vật nặng và giữ nó thật chặt. Nếu đang ở nhà, cần kéo rèm và đóng cửa chống bão. Làm như vậy là để bảo vệ kính cửa sổ và không cho gió thổi vào nhà. Tránh xa cửa sổ và bảo vệ đầu. Lốc xoáy có thể thổi bay mái nhà cho nên cần tránh ở trên tầng cao. Nhìn chung, tầng 1 an toàn hơn tầng 2 và nếu nhà có tầng hầm thì đó sẽ là nơi an toàn nhất. Nếu không có tầng hầm, cần vào phòng vệ sinh hoặc phòng tắm và hạn chế mở cửa để gió không lọt vào. Trường hợp đang ở cơ quan, trường học, những nơi công cộng hoặc cửa hàng thì cần chuẩn bị sẵn mũ bảo hộ tại cơ quan hoặc trường học. Khi có lốc xoáy mà đang ở bên trong 1 tòa nhà, cần di chuyển xuống tầng hầm, cầu thang thoát hiểm hoặc chỗ trú ẩn bên trong tòa nhà mà gió không vào được.Nếu như đang lái xe, cần dừng xe ở nơi không làm cản trở giao thông và đi vào ngay 1 tòa nhà kiên cố, ví dụ nhà xây bằng bê tông. Trường hợp đang ở ngoài trời thì chúng ta cần hiểu rằng lốc xoáy di chuyển cũng nhanh như tốc độ ô tô nên không thể chạy bộ để tránh gió lốc. Cũng phải tránh các cột điện và cây cối vì có thể bị gió mạnh quật đổ, đồng thời di chuyển vào tòa nhà kiên cố gần mình nhất. Tuyệt đối không chạy cùng hướng với vòi rồng.

     Lốc xoáy là một hiện tượng tự nhiên đặc biệt có sức thu hút rất lớn với con người, tuy nhiên nó cũng gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng mà chúng ta không thể tưởng tượng nổi. Việc tìm hiểu và nghiên cứu về hiện tượng lốc xoáy cho chúng ta biết thêm rất nhiều kiến thức mới mẻ về cuộc sống quanh mình và thiên nhiên. Từ đó sẽ giúp chúng ta giảm thiểu những rủi ro do hiện tượng này mang lại.