$#$ Chủ đề

$-$ Thể hiện quan niệm nhân văn và sâu sắc về hạnh phúc. Hạnh phúc không phải điều gì to lớn mà là những điều nhỏ bé, giản dị trong cuộc sống thường nhật: một ánh mắt sáng ngời, một trái tim yêu thương, một khoảnh khắc thiêng liêng của đời người hay đơn giản hơn là một khoảnh khắc được sống,... Chỉ vậy thôi đã là hạnh phúc rồi

$#$ Phân tích các khổ thơ

$*$ Khổ thơ thứ nhất:

"Chiều hôm nay tôi nhìn thấy hạnh phúc ngời lên trong đôi mắt của cô bé hàng xóm"

$-$ Chiều hôm nay: Là một điểm thời gian cụ thể gợi một khoảnh khắc thực

$-$ "tôi nhìn thấy hạnh phúc ngời lên trong đôi mắt của cô bé hàng xóm": Chủ thể trữ tình trực tiếp cảm nhận hạnh phúc

 $+$ Biện pháp tu từ: Nhân hóa (hạnh phúc ngời lên trong đôi mắt): Cho thấy hạnh phúc đã trở thành một sinh thể hiện hữu, được nhìn thấy bằng mắt

$\Longrightarrow$ Gợi sự trong sáng, trong trẻo, hồn nhiên của cô bé

"Cô bé tật nguyền ngồi trên xe lăn"

$-$ Là một hình ảnh hiện thực rất xúc động về cô bé bởi cô bé bị tật nguyền. Tuy cô bé bị tật nguyền nhưng "tôi" vẫn nhìn thấy được niềm hạnh phúc trong đôi mắt của cô bé

$\Longrightarrow$ Cho thấy được sức sống mãnh liệt của cô bé

"Nhưng con sẻ gãy chân cô nuôi thì lại nhảy được rồi"

$-$ Tác giả sử dụng thủ pháp đối lập: "ngồi trên xe lăn" $><$ "nhảy được rồi": Càng nhấn mạnh hơn việc cô bé chịu nhiều thiệt thòi nhưng vẫn tràn đầy sức sống, vẫn hạnh phúc với cuộc sống của mình

"Những bước nhảy lách chách líu ríu trên mảnh sânn xi măng con con đầy nắng"

$-$ "Bước nhảy lách chách": gợi sự vui nhộn, đáng yêu

$-$ Tác giả sử dụng những từ láy: lách chách, líu ríu để miêu tả niềm vui của con sẻ khi đã nhảy được

$-$ "trên mảnh sân xi măng con con đầy nắng": đây là khung cảnh rất đỗi đời thường, giản dị nhưng lại gợi lên niềm vui, sức sống. Hình ảnh "nắng" là biểu tượng của sức sống, hy vọng và ước mơ

"Nó mổ những hạt cỏ trong kẽ nứt của buổi chiều

                                           Những bước nhảy gợi niềm mơ ước         

                                           Vũ điệu của hạnh phúc"   

$-$ "bước nhảy gợi niềm mơ ước": thể hiện tinh thần yêu đời, khát khao được bay cao vào thế giới đầy ước mơ ngoài kia

$-$ "Vũ điệu của hạnh phúc": Khổ thơ khép lại bằng hình ảnh tràn đầy sức sống. Câu thơ khiến người đọc cũng cảm nhận được rằng hạnh phúc không chỉ là cảm xúc bên trong con người mà còn được thể hiện ra bên ngoài bằng những hành động sống động, tươi vui

$\longrightarrow$ Khổ thơ cho thấy được sức sống, niềm vui và thái độ sống tích cực của cô bé tật nguyền. Dù không thể đứng lên nhưng cô bé vẫn hạnh phúc vì con sẻ cô bé nuôi có thể đứng lên được. Điều này cho thấy thái độ sống cũng như lẽ sống tích cực của cô bé. Cuộc sống dù không được tuyệt vời nhưng chúng ta vẫn phải sống từ những điều nhỏ nhất. Ta bắt gặp lẽ sống tích cực ấy trong bài thơ "Thơ tự sự" của tác giả Nguyễn Quang Vũ:

                                        "Dù đục dù trong, con sông vẫn chảy

                                         Dù cao dù thấp, cây lá vẫn xanh

                                         Dù người phàm tục hay kẻ tu hành

                                         Vẫn phải sống từ những điều rất nhỏ"

$*$ Khổ thơ thứ hai:

"Tôi nhìn thấy hạnh phúc về với người mẹ già"

$-$ Câu thơ gợi lên hạnh phúc khi gia đình được đoàn tụ nhưng hơn thế nữa là tình yêu thương của người mẹ già đã mòn mỏi chờ đợi con trở về.

"Hạnh phúc dẫn về cho bà đứa con trai từ trường cai nghiện"

$-$ "trường cai nghiện": cho thấy đứa con trai bị dẫn dắt vào những điều xấu. Tuy nhiên không vì thế mà người mẹ từ bỏ con trai mình mà bà vẫn đợi, vẫn tha thứ, vẫn không bỏ rơi con của mình. 

$\Longrightarrow$ Câu thơ cho thấy hạnh phúc là sự thứ tha, bỏ qua những lỗi lầm

                                         "Trong chiếc áo choàng lúc ấy của hạnh phúc

                                           Vẫn còn những vết sẹo dài và những vết kim"

$-$ Biện pháp liệt kê (những vết sẹo dài; những vết kim) cho thấy dù đã trở về (tức hạnh phúc bên ngoài) nhưng bên trong vẫn là những vết thương cũ. Hạnh phúc dù không hoàn hảo, vẫn còn đọng lại những vết sẹo nhưng hạnh phúc ấy là hạnh phúc chân thân thật. 

                                          "Hạnh phúc hình giọt lệ

                                           Giọt lệ hình trái tim"

$-$ Biện pháp tu từ: Ẩn dụ ("giọt lệ hình trái tim")

$-$ Hạnh phúc không chỉ được tạo thành từ niềm vui, tiếng cười mà hạnh phúc còn được hình thành từ nước mắt. Đây là một hình ảnh độc đáo và mang tính biểu tượng bởi chỉ có tình yêu của mẹ mới là tình yêu bằng nước mắt. Đó là tình yêu thương, là hạnh phúc chân thật nhất, xuất phát từ trái tim

$-$ Liên hệ: Trong bài thơ "Trái tim mẹ", Huệ Hương có viết:

                                         "Trái tim mẹ là kì quan của vũ trụ

                                           Nước mắt mẹ nhiều hơn một đại dương"

$\longrightarrow$ Khổ thơ thứ hai cho thấy được hạnh phúc không chỉ ở lẽ sống đẹp mà còn ở sự thứ tha, ở tình cảm gia đình. 

$*$ Khổ thơ thứ ba:

                                        "Tôi nhìn thấy hạnh phúc ngời trong đôi mắt em

                                          Ngày váy áo theo chồng mênh mang gió"

$-$ Hạnh phúc lại được tác giả nhìn thấy, cảm nhận thấy trong "đôi mắt em". Hạnh phúc ấy sáng ngời lên, bừng sáng lên trong ngày trọng đại của cuộc đời "em". Đó là ngày em váy áo theo chồng.

$-$ "váy áo theo chồng": là ngày trọng đại của người con gái bởi mỗi người con gái đều chỉ có một lần này

$-$ "mênh mang gió": hình ảnh gợi không gian rộng, có phần trống trải, bâng khuâng, diễn tả tâm trạng vừa vui vừa ngậm ngùi chia xa.

$\longrightarrow$ Hai câu thơ cho thấy được hạnh phúc có thể không ồn ào mà chỉ lặng lẽ hiện lên trong khoảnh khắc thiêng liêng có cả nước mắt lẫn nụ cười

$*$ Khổ cuối:

                                           "Hạnh phúc

                                            Giản đơn nghĩa là được thở

                                            Và biết thế nào là hạnh phúc"

$-$ Câu đầu của khổ thơ như một điểm nhấn mạnh mẽ. Đây là cách thể hiện sự thiêng liêng của khái niệm “hạnh phúc”, như một lời khẳng định trọng tâm, mở đầu cho một cái nhìn mới về hạnh phúc.

$-$ Câu thơ thứ hai cực kì ngắn gọn nhưng giàu triết lý. 

 $+$ "được thở" $-$ biểu tượng của sự sống, sự tồn tại. Từ đó, tác giả muốn cho thấy rằng chỉ cần được sống, được tồn tại trên đời đã là một loại hạnh phúc

$-$ Câu thơ thứ ba nhấn mạnh rằng không chỉ được sống mà cảm nhận, ý thức được giá trị của hạnh phúc mới là điều quý giá. Câu thơ này nhấn mạnh rằng hạnh phúc đến từ nhận thức, từ trái tim biết rung cảm với điều nhỏ bé, đời thường.

$-$ Liên hệ: Bài thơ "Nếu" của Nguyễn Thị Hồng Ngát:

                                   "Nếu tôi không có mặt trên đời

                                    Thì ai sẽ cầm tay mẹ tôi

                                    Dắt mẹ tôi qua đường mỗi sớm...”

Cho thấy được nếu ta không tồn tại thì những điều kể cả giản dị, nhỏ bé nhất cũng sẽ không tồn tại

$\longrightarrow$ Khổ thơ cho thấy triết lý rằng được sống đã là hạnh phúc rồi. Còn được sống là sẽ mang hạnh phúc đến cho bản thân và những người xung quanh

$#$ Nghệ thuật

$-$ Thể thơ tự do: giúp tác giả dễ dàng miêu tả cảm xúc bản thân một cách linh hoạt, phù hợp với suy tưởng cá nhân

$-$ Sử dụng những hình ảnh giản dị nhưng giàu sức gợi

$-$ Sử dụng các biện pháp tu từ như: nhân hóa, ẩn dụ, đối lập

$-$ Giọng điệu trữ tình, nhẹ nhàng, đầy suy tư

@LP