Hai câu thơ đầu đã phơi bày một cách trực diện và đầy xót xa về cuộc đời lam lũ, vất vả của người mẹ:

"Mẹ ơi, đời mẹ khổ nhiều.": Câu thơ mở đầu như một tiếng kêu than, một lời gọi đầy thương cảm của người con. Từ "khổ nhiều" không chỉ nói lên những gian truân, vất vả về vật chất mà còn ám chỉ những gánh nặng tinh thần mà người mẹ phải trải qua. Cuộc đời người mẹ gắn liền với những nhọc nhằn, dường như không có hồi kết.

"Trách đời, mẹ giận bao nhiêu cho cùng.": Dù cuộc đời đầy rẫy khó khăn, khiến mẹ có lúc "trách đời", "giận" nhưng đó chỉ là những cảm xúc thoáng qua, không bám víu lâu. "Bao nhiêu cho cùng" thể hiện sự bất lực trước những thử thách của số phận, nhưng cũng cho thấy mẹ không chìm đắm trong sự oán trách mà nhanh chóng vượt lên.

Hai câu thơ sau đã làm nổi bật phẩm chất cao quý, đáng trân trọng nhất của người mẹ:

"Mà lòng yêu sống lạ lùng.": Đây là một sự đối lập đầy ý nghĩa. Dù khổ đau, dù có lúc giận hờn, nhưng sâu thẳm trong lòng mẹ vẫn là một lòng yêu sống mãnh liệt, "lạ lùng". Từ "lạ lùng" nhấn mạnh sự phi thường, vượt lên trên mọi nghịch cảnh của người mẹ. Cái tình yêu cuộc sống này không phải là sự hưởng thụ cá nhân, mà là một sức mạnh nội tại để đối mặt và vượt qua gian khó.

"Mẹ không phút nản thương chồng, nuôi con.": Đây là đỉnh điểm của sự ca ngợi. Lòng yêu sống của mẹ được cụ thể hóa bằng tình yêu thương và trách nhiệm vô bờ bến dành cho gia đình. Dù vất vả đến mấy, mẹ vẫn không hề nao núng, không hề chùn bước. Hình ảnh người mẹ tận tụy "thương chồng, nuôi con" đã khắc họa một cách chân thực và cảm động đức hi sinh cao cả, quên mình vì gia đình. Từ "không phút nản" khẳng định sự bền bỉ, kiên cường, không hề mệt mỏi hay thoái chí của mẹ.

Ngôn ngữ giản dị, chân thành: Huy Cận sử dụng những từ ngữ rất đỗi thân thuộc, gần gũi, thể hiện một tình cảm mộc mạc, chân thật của người con.

Đối lập: Sự đối lập giữa "khổ nhiều", "trách đời", "giận" với "lòng yêu sống lạ lùng" và "không phút nản" đã tạo nên chiều sâu cho đoạn thơ, làm nổi bật sức mạnh tinh thần và nghị lực phi thường của người mẹ.

Nhịp thơ: Nhịp thơ chậm rãi, như lời thủ thỉ tâm tình, giúp người đọc cảm nhận được sự chiêm nghiệm sâu sắc của tác giả về cuộc đời mẹ