Cơ chế điều hòa sinh sản

→ Do hệ thần kinh và hệ nội tiết (hormone) điều phối.

→ Các hormone chính tham gia:

→ GnRH (từ vùng dưới đồi): kích thích tuyến yên.

→ FSH và LH (tuyến yên): điều hòa hoạt động buồng trứng và tinh hoàn.

→ Estrogen, Progesterone (nữ) và Testosterone (nam): điều khiển quá trình trứng chín, rụng trứng, phát triển đặc điểm sinh dục phụ,...

Cơ chế điều hòa sinh trưởng

→ Hormone tăng trưởng (GH) từ tuyến yên giúp cơ thể lớn lên.

→ Các hormone khác như: Thyroxin (tuyến giáp), Insulin (tuyến tụy), Testosterone/Estrogen (tuyến sinh dục) cũng tham gia điều hòa sự phát triển cơ, xương, trao đổi chất,..

Những biện pháp tránh thai:

→ Cơ sở khoa học: Dựa trên hiểu biết về quá trình rụng trứng, thụ tinh và vai trò của hormone.

Các biện pháp phổ biến:

→ Dùng bao cao su: Ngăn tinh trùng gặp trứng.

→ Thuốc tránh thai: Chứa hormone estrogen và progesterone làm ức chế rụng trứng.

→ Đặt vòng tránh thai (IUD): Ngăn trứng làm tổ trong tử cung.

→ Triệt sản: Thắt ống dẫn trứng hoặc ống dẫn tinh (biện pháp lâu dài).

Vận dụng hiểu biết về hormone – Giải thích hiện tượng thực tế

→ Trẻ dậy thì sớm hoặc chậm: Do rối loạn tiết hormone sinh dục.

→ Người cao chậm hoặc lùn: Thiếu hormone tăng trưởng (GH).

→ Người bị bệnh Basedow (bướu cổ): Do cường giáp – thừa hormone thyroxin.

→ Stress kéo dài → rối loạn kinh nguyệt: Do hormone cortisol ức chế hoạt động hormone sinh sản.

Biện pháp hợp lí ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật:

→ Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng: Đặc biệt là protein, vitamin và khoáng chất.

→ Điều kiện sống phù hợp: Nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm thích hợp với từng loài.

→ Giảm stress và mật độ nuôi hợp lí: Giúp vật nuôi phát triển đều, tránh dịch bệnh.

→ Sử dụng hormone hợp lí trong chăn nuôi: Kích thích sinh trưởng (nhưng cần kiểm soát để tránh ảnh hưởng sức khỏe con người).

→ Chọn giống tốt và lai tạo giống: Tăng hiệu quả sinh trưởng, năng suất vật nuôi.

#lamziang