Có người từng nói: "Tổ quốc không chỉ là bản đồ, là biên giới, mà còn là máu thịt, là hơi thở của mỗi con người." Cảm nhận ấy như vang vọng đầy tha thiết trong bài thơ "Đất nước" của Nguyễn Khoa Điềm – một thi phẩm nổi bật của thơ ca Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ.Cùng với những tên tuổi như Lê Anh Xuân, Xuân Quỳnh, Phạm Tiến Duật,... Nguyễn Khoa Điềm đã ghi dấu như một tiếng nói trẻ trung, trí tuệ và đầy cảm xúc của một thế hệ nhà thơ thời chiến. Thơ ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trữ tình tha thiết và chất chính luận sâu sắc, phản ánh suy tư của một người trí thức yêu nước nồng nàn. Trong trường ca "Mặt đường khát vọng", đoạn trích "Đất Nước" tiêu biểu cho cách nhìn mới mẻ và gần gũi: Đất nước không chỉ là khái niệm địa lý hay lịch sử, mà là hiện thân của đời sống nhân dân bình dị, thân quen: Không chỉ thể hiện tư tưởng đất nước của nhân dân một cách sâu sắc, bài thơ còn chạm đến trái tim người đọc bằng hình thức nghệ thuật độc đáo, kết hợp nhuần nhuyễn giữa chính luận và trữ tình, giữa chiều sâu suy tư và cảm xúc da diết.