phân tích truyện ngắn mẹ gánh con đi của trần thị tú ngọc

Trong kho tàng văn học viết về đề tài gia đình, hình ảnh người mẹ luôn là nguồn cảm hứng bất tận, để lại trong lòng người đọc biết bao xao xuyến và suy ngẫm. Truyện ngắn Mẹ gánh con đi của Trần Thị Tú Ngọc là một tác phẩm nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, khắc họa một cách cảm động hình ảnh người mẹ nông thôn Việt Nam với tất cả sự tảo tần, hy sinh và tình yêu thương vô điều kiện dành cho con. Qua hình ảnh quen thuộc nhưng đầy ám ảnh ấy, tác phẩm không chỉ ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta về những giá trị nhân văn sâu sắc của cuộc sống.

Tựa đề “Mẹ gánh con đi” đã gợi lên một hình ảnh vừa gần gũi, vừa giàu tính biểu tượng. Hành động “gánh con đi” không chỉ mang nghĩa đen – mẹ cõng, bế, đưa con đến trường, đến trạm xá, đến nhà bà ngoại… – mà còn là hình ảnh ẩn dụ đầy xúc động: mẹ gánh cả tuổi thơ con, gánh những ước mơ, đau đớn, hy vọng và cả tương lai của con trên đôi vai gầy guộc. Mỗi bước chân mẹ là một bước đi của tình yêu thương, của sự dấn thân không màng đến bản thân. Hình ảnh người mẹ hiện lên qua những chi tiết rất đời: dáng gầy nhỏ, áo vá chằng vá đụp, đôi vai in hằn dấu quang gánh, ánh mắt vừa lo lắng vừa trìu mến – tất cả hòa quyện tạo nên một chân dung thiêng liêng và xúc động.

Mỗi chặng đường mẹ gánh con là một lát cắt cuộc đời, một chuỗi hành trình gắn liền với gian khổ và yêu thương. Khi con còn nhỏ, mẹ gánh con đi gửi trẻ để đi làm thuê, gánh rau đi chợ. Khi con đau ốm, mẹ lại gánh con đi bệnh viện xa. Khi con lớn, mẹ lại gánh gạo, gánh hy sinh để con được học hành. Cái “gánh” ấy lặp đi lặp lại – như một vòng đời trọn vẹn của mẹ, mà đỉnh cao là khi mẹ về già, lẫn trí, cứ ngỡ con mình còn nhỏ, lại lục tìm chiếc quang gánh cũ, chờ cha sửa để “gánh con đi”. Chi tiết ấy như nhát dao cứa vào tim người đọc – đầy day dứt và xót xa. Nó không chỉ cho thấy tình yêu thương con ăn sâu vào máu thịt mẹ, mà còn phản ánh một bi kịch âm thầm của tuổi già – sự lãng quên, cô đơn, và ký ức ám ảnh của một đời hy sinh.

Giọng văn trong truyện nhẹ nhàng, giàu chất trữ tình, không lên gân nhưng mỗi câu, mỗi chữ đều đượm tình người, giàu cảm xúc. Những hình ảnh đời thường được chọn lọc một cách tinh tế: cái áo mẹ bạc màu, chiếc đòn gánh cha làm, mảnh sân đất nâu, hàng rào dâm bụt… tất cả như thấm đẫm tình quê, tình mẹ. Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên, nhưng chính sự giản dị ấy lại tạo nên chiều sâu nghệ thuật, khiến người đọc không khỏi nghẹn ngào. Có thể nói, Trần Thị Tú Ngọc đã thành công khi tái hiện được hình ảnh người mẹ Việt Nam – không cần vĩ đại trong hành động, nhưng lại lớn lao trong tình yêu.

Tác phẩm còn gửi gắm một thông điệp nhân văn sâu sắc: trong cuộc đời mỗi người, có lẽ không ai gánh mình đi mãi ngoài mẹ. Dù con có lớn, có trưởng thành, mẹ vẫn sẵn sàng gánh tất cả những nỗi lo, bất an, khổ đau của con, chỉ mong con được an yên, hạnh phúc. “Mẹ gánh con đi” là một biểu tượng bất tận – nơi khởi đầu và cũng là nơi trở về của mỗi trái tim.

⸻

Kết luận

“Mẹ gánh con đi” không chỉ là một truyện ngắn về tình mẫu tử, mà còn là lời tri ân sâu sắc đến những người mẹ thầm lặng trên khắp đất nước này. Với nghệ thuật miêu tả tinh tế, giọng văn giàu cảm xúc và hình tượng người mẹ được khắc họa đầy nhân bản, Trần Thị Tú Ngọc đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta trân trọng hơn tình cảm gia đình, đặc biệt là tình mẹ – thứ tình cảm không thể đo đếm bằng bất kỳ điều gì trên thế gian.