viết bài văn phân tích truyện ngắn "Chuyến đi cuối cùng"

Trong cuộc sống, ai rồi cũng có một “chuyến đi cuối cùng” hành trình rời khỏi cõi đời để trở về với cội nguồn. Nhưng điều khiến con người trở nên đáng quý không phải là họ sống bao lâu, mà là cách họ đối diện với cái chết. Truyện ngắn “Chuyến đi cuối cùng” của Hoàng Công Danh là một tác phẩm giàu cảm xúc, kể về những ngày cuối đời của một người ông, qua đó thể hiện tình cảm gia đình sâu sắc, sự nhân hậu và lòng tự trọng của con người Việt Nam.

Truyện xoay quanh nhân vật người ông, một người hiền lành, lặng lẽ và giàu tình cảm. Khi phát hiện mình bị khối u nơi mang tai, ông không hoảng loạn hay kêu than mà giữ im lặng, giấu bệnh để con cháu không lo lắng. Cách ứng xử ấy thể hiện phẩm chất đáng quý của những người lớn tuổi: luôn nghĩ cho người khác, âm thầm chịu đựng nỗi đau của riêng mình. Với ông, cái chết không phải là sự kết thúc bi thảm mà là “chuyến đi cuối cùng” một hành trình nhẹ nhàng, bình thản trở về với tổ tiên.

Người ông trong truyện không chỉ đáng kính mà còn rất giàu tình yêu thương. Ông luôn quan tâm, gần gũi với cháu nội, dành cho đứa cháu nhỏ những tình cảm ấm áp. Hình ảnh ông muốn tự đạp xe cùng cháu đi thăm quê, đi viếng mộ bà như một “chuyến đi cuối” đầy ý nghĩa khiến người đọc xúc động. Ở đó, ta thấy một tấm lòng thủy chung son sắt với người vợ đã khuất, một tình cảm gia đình sâu nặng mà không lời nào tả hết. Chuyến đi ấy không chỉ là hành trình chia tay cuộc đời, mà còn là hành trình trở về với yêu thương về với quê hương, về với ký ức, về với chính mình.

Tác phẩm không có nhiều biến cố dữ dội, nhưng lại khiến người đọc rung động bởi dòng tâm lý chân thật của nhân vật. Những chi tiết nhỏ như khối u đau nhói, ánh mắt nhìn ra xa xăm, cơn mưa, buổi chiều lặng lẽ đều chứa đựng sự cô đơn và trăn trở. Đặc biệt, khoảnh khắc ông bình thản ngồi bên cháu, nghĩ về chuyến đi cuối cùng, là một chi tiết rất nhân văn. Nó thể hiện thái độ sống tích cực: đối diện với cái chết không phải trong sợ hãi, mà bằng sự thanh thản, nhẹ nhõm của người đã sống trọn tình, trọn nghĩa.

Nghệ thuật kể chuyện của Hoàng Công Danh rất tinh tế. Tác giả không dùng những lời triết lý cao siêu, mà để cảm xúc tự nhiên tuôn chảy qua lời kể giản dị, gần gũi. Giọng văn nhẹ nhàng, pha chút trầm buồn, khiến người đọc như nghe thấy hơi thở của đời sống. Những chi tiết mang tính biểu tượng như “chiếc xe đạp”, “con đường về quê”, “ngôi mộ của bà” đều gợi liên tưởng về hành trình cuối của đời người, vừa đau thương vừa ấm áp.

Thông qua câu chuyện cảm động này, nhà văn muốn gửi gắm một thông điệp sâu sắc: hãy biết trân trọng sự sống, trân quý người thân khi còn có thể. Cái chết là điều không tránh khỏi, nhưng cách con người đối diện với nó mới thể hiện giá trị thật của đời sống. Người ông trong truyện ra đi trong bình yên, để lại phía sau niềm thương nhớ và bài học về lòng nhân hậu, tự trọng, và tình yêu thương gia đình vô bờ.

“Chuyến đi cuối cùng” là một truyện ngắn giản dị mà xúc động, khơi dậy trong lòng người đọc niềm cảm phục và suy ngẫm. Nó khiến ta biết yêu thương nhiều hơn, sống tử tế hơn, để khi đến “chuyến đi cuối cùng” của chính mình, ta cũng có thể mỉm cười, vì đã sống một đời có ý nghĩa.