BÀI VĂN 

Trong cuộc sống hằng ngày, khi đối mặt với thất bại hoặc sai lầm, nhiều người có thói quen đổ lỗi cho người khác thay vì nhìn lại bản thân. Đây là một thói quen tưởng như vô hại, nhưng thực chất lại là biểu hiện của sự thiếu trách nhiệm, thiếu trưởng thành và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển cá nhân lẫn xã hội.

Thói quen đổ lỗi là khi một người luôn tìm cách biện minh cho lỗi lầm của mình bằng cách quy trách nhiệm cho người khác hoặc cho hoàn cảnh. Thay vì nhận sai và tìm cách khắc phục, họ chọn cách trốn tránh. Tác hại của thói quen này là vô cùng lớn. Nó khiến con người không thể trưởng thành, không học được bài học từ thất bại, ngày càng tự mãn và xa rời thực tế. Trong tập thể, người hay đổ lỗi dễ làm nảy sinh mâu thuẫn, mất đoàn kết, gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần chung. Về lâu dài, xã hội sẽ hình thành những cá nhân sống ích kỉ, thiếu trách nhiệm và không có tinh thần xây dựng.

Nguyên nhân của thói quen này đến từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lý sợ bị chỉ trích, sợ mất hình ảnh hoặc quyền lợi nên con người dễ tìm cách đẩy lỗi cho người khác. Một số người thiếu kỹ năng tự đánh giá, thiếu sự giáo dục về tinh thần tự chịu trách nhiệm cũng dễ sa vào thói quen này. Ngoài ra, trong môi trường gia đình, học đường hoặc xã hội, nếu việc dũng cảm nhận lỗi không được khuyến khích, thì người ta sẽ dần học cách né tránh trách nhiệm.

Thói quen đổ lỗi không chỉ tồn tại ở cá nhân mà còn trong tập thể, tổ chức, thậm chí ở cấp độ quốc gia. Khi ai cũng đổ lỗi, không ai dám đứng ra nhận trách nhiệm, thì xã hội sẽ trì trệ, thiếu minh bạch và khó phát triển. Trong khi đó, nhiều người thành công trên thế giới đều chia sẻ rằng: họ tiến bộ nhờ biết nhìn nhận lỗi sai, học từ thất bại, và dũng cảm sửa sai. Biết nhận lỗi là biểu hiện của bản lĩnh, của sự trưởng thành thật sự.

Bài học rút ra là: mỗi người cần tập cho mình thói quen tự soi xét, tự chịu trách nhiệm, dù trong học tập hay cuộc sống. Khi có lỗi, thay vì đổ lỗi, hãy học cách nói “Tôi xin lỗi, tôi sẽ sửa”. Đó không phải là yếu đuối, mà là một hành động dũng cảm. Xã hội cũng cần tạo ra môi trường khuyến khích sự trung thực, công nhận những người dám nhận sai và biết sửa sai.

Theo cấu trúc bạn nêu: tác hại – nguyên nhân – mở rộng – bài học. Cuối bài vẫn nên có dẫn chứng để có tính thuyết phục cao hơn.VD:

 Dẫn chứng thực tế:

• • Trong học sinh: Có bạn làm sai bài kiểm tra nhưng lại đổ lỗi cho giáo viên giảng chưa kỹ, không nhìn nhận do bản thân chưa học bài.

  • Trong gia đình: Trẻ em gây ra lỗi, nhưng cha mẹ bao biện, đổ cho “hoàn cảnh” thay vì dạy con biết nhận trách nhiệm

• Dẫn chứng trong lịch sử hoặc xã hội:

  • Một số tổ chức, khi xảy ra sai phạm, thay vì nhận trách nhiệm, lại “đổ tại quy trình” hay “lỗi tập thể” – gây mất lòng tin nơi công chúng.