ĐỀ ÔN THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN

I. ĐỌC HIỂU. (4.0 điểm). Đọc đoạn trích sau:

[…]

(1) Tôi lớn lên từ rẫy mía, bờ ao Thả cánh diều bay Lội đồng hái bông súng trắng Mẹ nuôi tôi dài dầu mưa nắng Lặn lội thân cò quãng vắng đồng xa.

(2) Tôi lớn lên từ những khúc dân ca Khoan nhặt tiếng đòn kìm Ngân nga sáo trúc Đêm Trung thu say sưa nghe bà kể Chú Cuội một mình ngồi gốc cây đa.

(3) Thời gian qua Xin cảm ơn đất nước Bom đạn mấy mươi năm vẫn lúa reo, sóng hát Còn vọng vang với những câu Kiều Trong từng ngần ấy những thương yêu Tiếng mẹ ru hời Điệu hò thánh thót Mang hình bóng quê hương tôi lớn thành người.

[…]

(Trích "Cảm ơn Đất nước", Huỳnh Thanh Hồng, Bến quê, NXB Văn nghệ TP Hồ Chí Minh, 2006, tr.169)

Trả lời các câu hỏi sau: (4.0 điểm)

Câu 1 (0.5 điểm). Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 (0.5 điểm). Trong khổ thơ (1), tác giả nhắc đến những hình ảnh nào của quê hương?

Câu 3 (1.0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đảo ngữ trong hai câu thơ:

“Mẹ nuôi tôi dãi dầu mưa nắng Lặn lội thân cò quãng vắng đồng xa.

Câu 4 (1.0 điểm). Em hiểu như thế nào về những câu thơ sau:

Tiếng mẹ ru hời

Điệu hò thánh thót

Mang hình bóng quê hương tôi lớn thành người.

Câu 5 (1.0 điểm). Nếu được giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống về văn học nghệ thuật của dân tộc Việt Nam cho bạn bè quốc tế, em sẽ chọn yếu tố nào để nói đến? Vì sao?

II. VIẾT. (6.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận về đặc sắc nghệ thuật trong đoạn trích "Cảm ơn đất nước" (Huỳnh Thanh Hồng) ở phần đọc hiểu.

Phần đoạn văn làm theo dàn ý này nhé

C1. Thể thơ tự do

C2. rẫy mía, bờ ao, cánh diều, đồng ruộng, bông súng trắng, cùng hình ảnh người mẹ dãi dầu mưa nắng, lặn lội thân cò nơi quãng vắng đồng xa.

C3.

- BPTT đảo ngữ

- Tác dụng

+ Giúp nhấn mạnh sự hy sinh thầm lặng, vất vả, tảo tần của mẹ trong hành trình nuôi con khôn lớn.

+ Thể hiện sự trân trọng, biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ và đồng thời làm nổi bật hình ảnh người phụ nữ nông thôn Việt Nam.

C4. Gợi lên hình ảnh quê hương sâu đậm trong tâm hồn, nuôi dưỡng tâm hồn người con bằng lời ru, làn điệu dân ca, điệu hò truyền thống. Những âm thanh thân thuộc ấy không chỉ là tiếng nói của mẹ mà còn là tiếng lòng của quê hương, góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tình yêu nước, yêu quê trong con người.

C5. Thể hiện tâm hồn mộc mạc, tình cảm chân thành và đạo lý sống của người Việt. Ca dao, dân ca gắn liền với đời sống lao động, sinh hoạt hằng ngày, dễ tiếp cận và dễ lan tỏa đến bạn bè quốc tế.

II. Làm văn

A. Mở đoạn

- Giới thiệu đoạn thơ và cảm nhận chung: Đoạn thơ trích trong bài “Cảm ơn Đất nước” của Huỳnh Thanh Hồng thể hiện tình cảm sâu nặng với quê hương đất nước thông qua nhiều hình ảnh giản dị và giàu cảm xúc. Một trong những điểm nổi bật của đoạn thơ chính là những đặc sắc về nghệ thuật thể hiện.

B. Thân đoạn

1. Thể thơ tự do

- Góp phần làm cho mạch cảm xúc tuôn trào tự nhiên.

- Nhịp thơ linh hoạt, mềm mại, gần với lời nói đời thường nhưng giàu tính biểu cảm.

2. Hình ảnh gần gũi, mộc mạc

- Các hình ảnh như: rẫy mía, bờ ao, cánh diều, bông súng trắng, tiếng ru, điệu hò,...

3. Biện pháp tu từ phong phú

- Ẩn dụ, hoán dụ:

+ “Mẹ”, “thân cò” tượng trưng cho người phụ nữ Việt Nam tảo tần, lam lũ.

+ Tiếng ru, điệu hò là biểu tượng cho truyền thống văn hóa dân tộc.

- Đảo ngữ:

+ Nhấn mạnh sự hy sinh âm thầm, vẻ đẹp của mẹ và quê hương.

+ Làm tăng chiều sâu xúc cảm.

4. Ngôn ngữ bình dị, giọng điệu tha thiết

- Giúp đoạn thơ chạm đến cảm xúc người đọc một cách nhẹ nhàng nhưng sâu lắng.

C. Kết đoạn

- Khẳng định lại giá trị nghệ thuật của đoạn thơ: Chính những đặc sắc nghệ thuật trên đã góp phần làm nên vẻ đẹp trữ tình, sâu sắc và truyền cảm của đoạn thơ, giúp người đọc cảm nhận rõ tình yêu quê hương đất nước và lòng biết ơn chân thành của tác giả.