• Vần: Bài thơ không tuân theo quy luật vần truyền thống (vần chân theo kiểu lục bát hay song thất lục bát), mà sử dụng vần tự do, có lúc vần bằng, vần trắc xen kẽ hoặc không vần. Ví dụ như các câu:

  • "thẳm" - "mong manh" - "long lanh" - "lơ biếc" (vần “anh”, “iếc” nhẹ nhàng không giống nhau tuyệt đối).
  • "thẳm" - "lan" - "mông mang" có vần “ang” tương đối lặp lại, tạo cảm giác liên kết.

• Sự vận dụng linh hoạt vần nhằm tạo nên âm hưởng vừa tự nhiên, thoáng đãng lại có phần trầm tư, buồn man mác.

• Nhịp: Bài thơ chủ yếu sử dụng nhịp thơ tự do, không bị bó buộc bởi số lượng chữ hay âm tiết cố định trong mỗi câu, câu dài câu ngắn xen lẫn nhau, giúp biểu đạt linh hoạt cảm xúc, tâm trạng của tác giả. Ví dụ:

  • "Buổi chiều đó nằm dài trên nước thẳm" (câu dài, chậm rãi).
  • "Ta nằm dài trên cỏ ấy mênh mang" (nhịp cũng khá dài nhưng hơi nhanh hơn chút).
  • "Một đêm mờ. Bóng tối nhẹ nhàng lan" (câu ngắn và nhịp điệu nhẹ nhàng hơn).

Tác dụng của vần và nhịp trong bài thơ:

• Việc sử dụng vần tự do cùng nhịp điệu linh hoạt giúp bài thơ có âm hưởng tự nhiên, gần gũi, phù hợp với cảm xúc trữ tình sâu lắng, suy ngẫm về cuộc đời, vũ trụ, sự sống và cái chết.
• Nhịp điệu thay đổi, lúc chậm rãi, lúc linh hoạt, tạo nên cảm giác dòng chảy liên tục của thời gian và sự sống, vừa gợi lên trạng thái mộng mị, vừa thể hiện sự bâng khuâng, thắc thỏm trước những điều lớn lao của cuộc đời.
• Sự phá cách trong vần và nhịp góp phần khiến bài thơ trở nên độc đáo, sinh động, không gò bó, thể hiện sự mới mẻ và chất trữ tình hiện đại của nhà thơ.

Tóm lại, vần và nhịp tự do trong bài thơ tạo nên âm hưởng nhẹ nhàng, sâu sắc, hỗ trợ truyền tải cảm xúc nội tâm tinh tế và suy tưởng triết lí của tác giả.