Mưa đá là hiện tượng thời tiết cực đoan cũng  không quá lạ lẫm ở nước ta. Mưa đá là hiện tượng thiên nhiên kì thú và đặc biệt tuy vậy nhưng nó ảnh hưởng không ít đến sinh hoạt và đời sống của chúng ta. Hãy cùng đi tìm hiểu hiện tượng thiên nhiên đặc biệt này nhé!

         Mưa đá là hiện tượng thời tiết đặc biệt khi nước mưa bị đóng băng thành những cục đá trước khi rơi xuống mặt đất. Hiện tượng này thường đi kèm với giông bão và chịu tác động trực tiếp từ các đám mây giông cũng như những đợt không khí lạnh (Frông lạnh) tràn về. Kích thước các viên đá trong mưa đá rất đa dạng, có thể chỉ vài mm nhưng cũng có khi lớn đến vài cm, gây ra nhiều thiệt hại cho nhà cửa, cây trồng và phương tiện.

        Mưa đá thường xảy ra ở các vùng núi, vùng giáp biển hay giáp núi  và ít xảy ra ở vùng đồng bằng. Ở Việt Nam mưa đá có thể xảy ra trên khắp vùng miền kể cả vào mùa hè. Ở miền Bắc mưa đã có thể xảy ra từ tháng 1 đến tháng 5 nhiều à trong khoảng từ tháng 3 cho đến tháng 5.

        Mưa đá có thể xảy ra từ 5-30p, mỗi khi chuẩn bị có mưa đá vẫn sẽ có các dấu hiệu như một cơn mưa bình thường, vẫn có giông, gió và mây đen chỉ khác thứ rơi xuống không phải nước mà sẽ là đá lạnh.Có hai dạng mưa đá chính: mưa dạng hạt băng và mưa dạng hạt nước đá. Mưa hạt băng còn gọi là mưa đá nhỏ, với các viên đá hình cầu hoặc hình nón, kích thước chỉ khoảng 5mm. Trong khi đó, mưa hạt nước đá có các viên lớn hơn, từ 5mm đến 50mm, hình dạng không đều, và có thể rơi rời rạc hoặc ào ạt như một màn đá phủ xuống.

        Mưa đá hình thành khi các dòng khí đối lưu mạnh đưa hơi nước lên cao, gặp nhiệt độ thấp sẽ ngưng tụ thành mây. Khi những đám mây này lên đến độ cao có nhiệt độ dưới -20°C, hơi nước trong mây bắt đầu đông lại thành các hạt băng nhỏ. Ở các tầng mây thấp hơn, nhiệt độ khoảng 0°C, nước vẫn ở dạng lỏng nhưng rất lạnh. Các luồng không khí tiếp tục đẩy những giọt nước lạnh này lên cao, nơi chúng va chạm và bám vào các hạt băng đang hình thành, khiến cho kích thước hạt băng ngày càng lớn. Khi đủ nặng, chúng rơi xuống. Trong quá trình rơi, chúng có thể tiếp tục va vào các lớp hơi nước và được bao phủ thêm một lớp băng nữa gọi là “áo đá”. Sự va chạm liên tục với các luồng khí cũng khiến kích thước các viên đá tiếp tục tăng lên trước khi rơi xuống mặt đất – hiện tượng này chính là mưa đá.

        Mưa đá gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng và ảnh hưởng lớn đến đời sống con người. Do rơi từ độ cao lớn và có khối lượng nặng, các viên đá rơi xuống như những cú đánh mạnh, có thể phá hỏng hoa màu, làm vỡ kính xe, cửa sổ, mái nhà. Khi mưa đá đi kèm với giông gió lớn, mức độ nguy hiểm càng tăng: mái nhà bị tốc, đồ đạc bị thổi bay, gây nguy hiểm cho người và tài sản. Đây là một trong những hiện tượng thời tiết cực đoan đáng lo ngại.

       Dự đoán chính xác thời gian và địa điểm mưa đá là điều rất khó, vì vậy việc theo dõi và cập nhật thông tin thời tiết thường xuyên là rất cần thiết. Điều này giúp ta chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại khi hiện tượng này xảy ra. Với rau màu dễ bị dập nát, nếu có thể nên thu hoạch sớm khi có cảnh báo. Trường hợp chưa thể thu hoạch, cần dựng giàn hoặc lán che, tốt nhất là theo hình tam giác để giảm lực tác động khi đá rơi và giúp đá trượt xuống dễ dàng, tránh làm sập giàn. Đối với mái nhà, cần kiểm tra, gia cố kỹ lưỡng và ưu tiên thiết kế mái dốc hai bên hình tam giác để phân tán lực va đập từ đá rơi. Khi mưa đá xảy ra, hãy tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh trú dưới gốc cây hoặc gần các cửa kính, vì kính có thể vỡ và gây nguy hiểm.

       Mưa đá là hiện tượng thiên nhiên không thể tránh khỏi, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa và giảm thiểu thiệt hại mà nó gây ra. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, hiện tượng nóng lên toàn cầu khiến thời tiết trở nên thất thường, các cơn mưa mất đi tính chu kỳ và ngày càng khó đoán. Mưa đá cũng vì thế mà xuất hiện bất chợt hơn, dữ dội hơn. Để giảm bớt tác động của những hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa đá, mỗi người cần có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, hạn chế phát thải khí nhà kính và chung tay hành động vì một Trái Đất xanh, ổn định và an toàn hơn cho tất cả.