Nguyễn Ngọc Tư là một trong những cây bút nữ tiêu biểu của văn học đương đại Việt Nam, nổi tiếng với những truyện ngắn thấm đẫm tình người và mang đậm hơi thở của miền Tây sông nước. Truyện ngắn "Ông Ngoại" là một tác phẩm tiêu biểu cho phong cách ấy, một câu chuyện giản dị nhưng lay động lòng người về tình thân gia đình, sự gắn kết giữa các thế hệ và những thay đổi tinh tế trong tâm hồn con người.

Truyện xoay quanh nhân vật Dung, một cô bé thành thị buộc phải về quê sống với ông ngoại sau khi gia đình cậu mợ đi nước ngoài. Ban đầu, Dung cảm thấy xa lạ, khó chịu với cuộc sống ở quê, với người ông già nua, chậm rãi và những sinh hoạt khác biệt. Thế giới của Dung là những trò chơi điện tử, bạn bè ồn ào, còn thế giới của ông ngoại là những người bạn già, những tờ báo cũ, chiếc radio thời chiến và sự trầm tư lặng lẽ. Sự đối lập giữa hai thế hệ, hai lối sống được Nguyễn Ngọc Tư khắc họa một cách chân thực và tự nhiên qua những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày.

Tuy nhiên, dòng chảy câu chuyện không dừng lại ở sự đối lập ban đầu. Qua thời gian sống chung, Dung dần khám phá ra những điều sâu sắc ở người ông ngoại. Đó là sự điềm tĩnh, giản dị, tình yêu thiên nhiên thể hiện qua việc chăm sóc cây cảnh, nuôi cá. Đó còn là sự quan tâm âm thầm, kín đáo dành cho cháu gái, từ những bữa cơm đạm bạc đến những lời hỏi han nhẹ nhàng. Đặc biệt, chi tiết ông ngoại từ chối lời mời tham gia câu lạc bộ của bạn bè vì sợ Dung ở nhà một mình buồn đã chạm đến trái tim người đọc, cho thấy tình yêu thương vô bờ bến của ông dành cho cháu.

Ngòi bút tinh tế của Nguyễn Ngọc Tư đã diễn tả một cách nhẹ nhàng quá trình thay đổi trong tâm lý của Dung. Từ sự bực bội, khó chịu ban đầu, cô bé dần cảm nhận được sự bình yên, ấm áp trong ngôi nhà của ông ngoại. Những âm thanh quen thuộc như tiếng ho khan của ông mỗi đêm, tiếng cây mai nứt mình nảy chồi, hương trầm ấm áp trên bàn thờ bà ngoại dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của Dung. Cô bé nhận ra sự vô tâm của mình trước đây và bắt đầu quan tâm, lo lắng cho ông. Khoảnh khắc Dung nhận ra tiếng ho của ông "ngày càng khô và rời rạc như lời kêu cứu" là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành trong nhận thức và tình cảm của cô.

Đỉnh điểm của sự gắn kết giữa hai ông cháu là hình ảnh cả hai cùng nhau làm bánh kem mừng sinh nhật Dung và cùng nhau nhảy điệu tango giữa đêm khuya vắng vẻ. Chi tiết này không chỉ thể hiện sự hòa hợp giữa hai thế hệ mà còn cho thấy sự thấu hiểu, tôn trọng lẫn nhau. Ông ngoại không chỉ là một người ông mà còn là một người bạn, người đồng điệu trong tâm hồn của Dung.

Truyện ngắn "Ông Ngoại" của Nguyễn Ngọc Tư không có những tình tiết gay cấn, kịch tính nhưng lại lay động lòng người bởi sự chân thật và sâu sắc. Tác giả đã thành công trong việc khắc họa hình ảnh người ông ngoại giàu tình yêu thương, đức hy sinh và sự gắn kết thiêng liêng giữa các thành viên trong gia đình. Qua câu chuyện nhỏ bé này, Nguyễn Ngọc Tư đã gửi gắm một thông điệp ý nghĩa về giá trị của tình thân, sự thấu hiểu giữa các thế hệ và khả năng chữa lành của tình yêu thương trong cuộc sống. Giọng văn mộc mạc, đậm chất Nam Bộ cùng với những chi tiết đời thường, giản dị đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho truyện ngắn này, khiến nó trở thành một tác phẩm đáng đọc và suy ngẫm.