Đáp án+các bước giải:

Lời chào của Nguyễn Khoa Điềm: Khúc ca ân tình với cuộc đời

Bài thơ "Lời chào" của Nguyễn Khoa Điềm là một khúc ca ân tình, một lời tâm sự chân thành của cái tôi trữ tình với cuộc đời, với những vẻ đẹp bình dị mà sâu sắc xung quanh. Với thể thơ tự do phóng khoáng, ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh, bài thơ đã khắc họa một thế giới quan tươi đẹp, tràn đầy lòng yêu mến và sự trân trọng đối với những điều nhỏ bé, dung dị trong cuộc sống.

Ngay từ những dòng thơ đầu, "Lời chào" đã mở ra một không gian rộng lớn, bao trùm cả thiên nhiên và con người:

 Tôi chào buổi sáng bằng tiếng chim reo

 Tôi chào mặt đất bằng bước chân nhẹ

 Tôi chào dòng sông bằng cái nhìn trong

 Tôi chào tất cả bằng tấm lòng rộng mở

Lời "chào" không đơn thuần là một hành động giao tiếp thông thường mà đã trở thành một biểu hiện của sự kết nối, của tình yêu thương và sự hòa nhập. Cái tôi trữ tình chủ động mở lòng, đón nhận và tương tác với thế giới xung quanh. Tiếng chim reo, bước chân nhẹ, cái nhìn trong, tấm lòng rộng mở - tất cả đều là những hình ảnh tươi sáng, tinh khôi, thể hiện một tâm hồn nhạy cảm và tràn đầy sức sống. Lời chào không chỉ hướng đến những đối tượng cụ thể mà còn bao hàm "tất cả", cho thấy một thái độ sống tích cực, hòa ái và sẵn sàng đón nhận mọi điều mà cuộc đời mang đến.

Tiếp theo, bài thơ mở rộng phạm vi của lời chào đến những điều tưởng chừng như vô tri, vô giác:

 Tôi chào ngọn gió bằng lời hát khe khẽ

 Tôi chào hàng cây bằng cái gật đầu lặng lẽ

 Tôi chào con đường bằng bước chân quen

 Tôi chào mái nhà bằng ánh mắt thân thương

 

Nguyễn Khoa Điềm đã nhân hóa những sự vật quen thuộc, chúng những cảm xúc và hành động của con người. Ngọn gió được "chào" bằng "lời hát khe khẽ", hàng cây được "chào" bằng "cái gật đầu lặng lẽ", con đường được "chào" bằng "bước chân quen", mái nhà được "chào" bằng "ánh mắt thân thương". Những hình ảnh này không chỉ làm cho thế giới xung quanh trở nên gần gũi, sống động mà còn thể hiện sự quan tâm, sự lắng nghe và sự trân trọng của cái tôi trữ tình đối với từng chi tiết nhỏ bé của cuộc sống. Lời chào ở đây không còn là một nghi thức mà đã trở thành một sự giao cảm tinh tế, một sự đồng điệu sâu sắc giữa con người và vạn vật.

Đến khổ thơ thứ ba, lời chào hướng đến những người thân yêu, những mối quan hệ gần gũi:

 Tôi chào người bạn bằng nụ cười tin cậy

 Tôi chào người yêu bằng ánh mắt say

 Tôi chào em bé bằng bàn tay vẫy vẫy

 Tôi chào cuộc đời bằng trái tim đắm say

Lời chào lúc này mang đậm sắc thái tình cảm cá nhân. "Nụ cười tin cậy" dành cho người bạn thể hiện sự chân thành, sự sẻ chia. "Ánh mắt say" dành cho người yêu chứa đựng tình cảm nồng nàn, tha thiết. "Bàn tay vẫy vẫy" dành cho em bé là sự trìu mến, yêu thương và niềm hy vọng vào tương lai. Đặc biệt, lời chào cuối cùng "Tôi chào cuộc đời bằng trái tim đắm say" đã khái quát toàn bộ tinh thần của bài thơ. Đó là một lời chào xuất phát từ tận sâu thẳm trái tim, một sự khẳng định tình yêu cuộc sống mãnh liệt, một sự đắm mình vào vẻ đẹp và sự phong phú của cuộc đời.

Giá trị nhân văn sâu sắc của bài thơ nằm ở cách Nguyễn Khoa Điềm nhìn nhận và trân trọng những điều bình dị nhất. Lời chào không chỉ là một hành động mà còn là một thái độ sống tích cực, một cách để kết nối và hòa mình vào thế giới xung quanh. Bài thơ gợi nhắc chúng ta về sự cần thiết của việc mở lòng, của việc nhận ra vẻ đẹp tiềm ẩn trong những điều quen thuộc và của việc trân trọng những mối quan hệ tốt đẹp.

Về mặt nghệ thuật, "Lời chào" sử dụng thể thơ tự do, tạo nên sự phóng khoáng, tự nhiên trong việc thể hiện cảm xúc. Ngôn ngữ thơ giản dị, gần gũi với lời nói hàng ngày nhưng lại giàu sức gợi hình, gợi cảm. Biện pháp điệp ngữ "Tôi chào" được lặp lại nhiều lần, tạo nên một âm hưởng chủ đạo, nhấn mạnh hành động chào và tình cảm của cái tôi trữ tình. Các hình ảnh thơ tươi sáng, trong trẻo đã góp phần tạo nên một bức tranh cuộc sống đầy màu sắc và tràn đầy niềm yêu mến.

Tóm lại, bài thơ "Lời chào" của Nguyễn Khoa Điềm là một khúc ca tươi đẹp về tình yêu cuộc sống, về sự kết nối giữa con người với thiên nhiên và với nhau. Bằng một lời chào giản dị, nhà thơ đã mở ra một thế giới quan nhân văn, nhắc nhở chúng ta về giá trị của những điều bình dị và sự cần thiết của một trái tim rộng mở để đón nhận và yêu mến cuộc đời. Bài thơ là một lời nhắn nhủ nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, khơi gợi trong lòng người đọc những cảm xúc tích cực và một cái nhìn trân trọng hơn về cuộc sống xung quanh.