MỞ BÀI:

Trong thơ ca, có những vần thơ không chỉ để đọc, mà để cảm – cảm bằng cả tâm hồn và trái tim. Và khi ấy, điều ở lại không chỉ là câu chữ, mà là tình người thấm đẫm trong từng hình ảnh, âm thanh, và cảm xúc. “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa là một bài thơ như thế. Đằng sau hình ảnh hạt gạo bé nhỏ là cả một trời yêu thương, gian khổ và hy sinh – chính là tình người mộc mạc, chan chứa của làng quê Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

 THÂN BÀI: 1. Tình mẹ - tình gia đình:

Ngay khổ thơ đầu, hạt gạo hiện lên không chỉ mang theo vị phù sa, mùi hương sen mà còn chứa đựng cả “lời mẹ hát”:

“Có lời mẹ hát
Ngọt bùi đắng cay…”

Một câu thơ nhẹ như hơi thở, nhưng khiến người đọc lặng đi. Mẹ hát giữa những nhọc nhằn, hát cho con ăn ngon, hát ru giữa đêm gió lạnh. Tình mẫu tử ấy thấm vào từng hạt gạo – từng bát cơm nuôi lớn bao thế hệ.

2. Tình quê - tình lao động cần cù:

Hạt gạo còn là kết tinh của thiên nhiên khắc nghiệt và mồ hôi người nông dân:

“Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy…”

Tình người thể hiện qua sự chịu thương chịu khó, không ngại gian khổ, dãi dầu của mẹ, của những người dân quê giữa cái nắng, cái rét, và thiên tai. Mồ hôi hòa vào đất để thành cơm, thành áo. Họ không than trách, mà âm thầm hy sinh – đó chính là tình yêu lao động, tình yêu cuộc sống.

3. Tình làng - tình nước giữa chiến tranh:

Thơ Trần Đăng Khoa ghi lại những năm tháng chiến tranh bằng hình ảnh giản dị mà xúc động:

“Những năm bom Mỹ
Trút trên mái nhà...
Những năm cây súng
Theo người đi xa…”

Hạt gạo không chỉ nuôi gia đình mà còn nuôi chiến sĩ nơi tiền tuyến. Trong gian khó, nhân dân không tiếc công, tiếc của – đó là tình đồng bào, tình đất nước sâu nặng, là tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”.

4. Tình bạn - tình tuổi thơ trong lao động:

Trẻ con cũng góp phần nhỏ bé nhưng đầy nhiệt huyết:

“Có công các bạn
Sớm nào chống hạn
Vục mẻ miệng gàu
Trưa nào bắt sâu
Lúa cao rát mặt…”

Tình người thể hiện qua hình ảnh **tuổi thơ lam lũ nhưng hồn nhiên

 KẾT BÀI:

Qua bài thơ “Hạt gạo làng ta”, Trần Đăng Khoa không chỉ viết về hạt gạo, mà còn gửi gắm biết bao tình người trong đó – tình mẹ, tình quê, tình đồng bào, và tình yêu nước. Đọc xong, ta chẳng còn nghĩ đến từng câu chữ nữa, mà chỉ thấy hiện lên hình ảnh những con người chân chất, giàu tình cảm và kiên cường giữa gian khổ. Đó chính là vẻ đẹp vĩnh hằng của tình người trong thơ ca.