Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh người lính trong đoạn thơ: Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên Bão táp chưa ngưng trong những vành tang trắng Anh đứng gác. Trời khuya. Đào vắng Biển một bên và em một bên...

Câu 2 (4,0 điểm)

Trong cuốn sách Utopia, Thomas Morus viết: Truyền thống không có nghĩa gìn giữ đồng tro, mà là chuyển tiếp ngọn lửa. (Dẫn theo Người trẻ thời 4.0 - Uy quyền lộng lẫy, Nhiều tác giả, NXB Văn hóa - Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 2019, tr.23)

Từ gợi dẫn trên và bằng trải nghiệm cá nhân của một người trẻ, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: giữ gìn và tiếp nối truyền thống trong thời đại ngày nay.

Câu 1

Đoạn thơ của Nguyễn Duy vẽ nên một bức tranh vừa hiện thực, vừa lãng mạn về người lính trong thời chiến. Câu thơ "Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên" khắc họa một giai đoạn lịch sử đầy khó khăn, thử thách, nơi mà sự bình yên dường như là một điều xa xỉ. Tiếp đó, hình ảnh "Bão táp chưa ngưng trong những vành tang trắng" gợi lên sự mất mát, đau thương bao trùm, những hy sinh thầm lặng của biết bao người con đất Việt. Trong hoàn cảnh ấy, hình ảnh người lính hiện lên thật kiên cường và bình dị: "Anh đứng gác. Trời khuya. Đào vắng". Tư thế "đứng gác" khẳng định trách nhiệm thiêng liêng, sự vững vàng của người lính nơi tiền tuyến. Không gian "trời khuya", "đào vắng" gợi sự tĩnh lặng, cô đơn, làm nổi bật sự âm thầm chịu đựng, gánh vác trọng trách của người lính. Tuy nhiên, sự cô đơn ấy không hề bi lụy, mà được sưởi ấm bởi tình yêu quê hương, đất nước và tình cảm riêng tư: "Biển một bên và em một bên". "Biển" tượng trưng cho Tổ quốc bao la, còn "em" là biểu tượng của tình yêu, hậu phương vững chắc. Hai hình ảnh này song hành, cho thấy người lính không chỉ chiến đấu vì nghĩa lớn mà còn có những tình cảm riêng tư sâu sắc, đó là động lực tinh thần to lớn giúp họ vượt qua mọi gian khổ, hiểm nguy. Đoạn thơ đã khắc họa thành công vẻ đẹp cao cả của người lính, vừa mang trong mình ý chí chiến đấu kiên cường, vừa trân trọng những giá trị tình cảm bình dị.

Câu 2 

  Trong cuốn sách Utopia, Thomas Morus đã gửi gắm một định nghĩa sâu sắc về truyền thống: "Truyền thống không có nghĩa gìn giữ đồng tro, mà là chuyển tiếp ngọn lửa." Câu nói này không chỉ là một nhận xét tinh tế mà còn là một lời nhắc nhở đầy ý nghĩa về cách chúng ta, đặc biệt là những người trẻ, nên nhìn nhận và hành động với di sản văn hóa của dân tộc trong bối cảnh xã hội hiện đại đầy biến động. 

  Hình ảnh "giữ gìn đồng tro" tượng trưng cho một thái độ bảo thủ, khư khư ôm giữ những hình thức bề ngoài của truyền thống mà không hiểu được tinh thần, giá trị cốt lõi ẩn chứa bên trong. Tiếp theo là hình ảnh "chuyển tiếp ngọn lửa" mang một ý nghĩa tích cực và năng động hơn nhiều. Nó đòi hỏi chúng ta không chỉ trân trọng những giá trị truyền thống mà còn phải hiểu sâu sắc ý nghĩa của chúng trong bối cảnh hiện tại.  "Ngọn lửa" ở đây chính là tinh thần, là những giá trị nhân văn, đạo lý tốt đẹp, là niềm tự hào về lịch sử, văn hóa của dân tộc. Việc "chuyển tiếp ngọn lửa" đòi hỏi sự sáng tạo, đổi mới trong cách thể hiện và lan tỏa những giá trị. 

  Ngày nay, với sự phát triển của internet và mạng xã hội, chúng ta có vô vàn cơ hội để "chuyển tiếp ngọn lửa" truyền thống một cách hiệu quả. Những video ngắn giới thiệu về di sản văn hóa, những trang web tương tác về lịch sử, những ứng dụng học tiếng Việt qua ca dao, tục ngữ... là những ví dụ điển hình cho sự sáng tạo trong việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống. Bên cạnh đó, việc đưa văn hóa truyền thống vào các hoạt động giáo dục, các sự kiện văn hóa nghệ thuật cũng là những cách thức quan trọng để khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của giới trẻ đối với di sản của dân tộc. Ta có thể thấy vào mỗi dịp 30/4 hay 2/9 những bức ảnh của các bạn trẻ mặc áo dài được đăng tải trên mãng xã hội đã làm khơi dậy tinh thần yêu nước, ý thức giữ gìn văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, việc "chuyển tiếp ngọn lửa" cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Chúng ta cần tỉnh táo lựa chọn những giá trị truyền thống cốt lõi, phù hợp với sự phát triển của xã hội hiện đại, tránh việc bảo tồn một cách mù quáng những hủ tục lạc hậu. Đồng thời, chúng ta cũng cần có sự cân bằng giữa việc tiếp thu văn hóa ngoại lai và giữ gìn bản sắc dân tộc, tránh tình trạng hòa tan, đánh mất đi những giá trị độc đáo của riêng mình.

Câu nói của Thomas Morus đã gợi mở một hướng đi đúng đắn cho việc bảo tồn và phát huy truyền thống trong thời đại ngày nay.  Việc giữ gìn và tiếp nối truyền thống không phải là níu giữ quá khứ mà là xây dựng một tương lai dựa trên nền tảng văn hóa vững chắc của cha ông.