Xuân Quỳnh - nữ thi sĩ tài hoa của nền thơ ca hiện đại Việt Nam - là một trong những cây bút tiêu biểu cho tiếng nói của trái tim, của người phụ nữ luôn thiết tha yêu thương, khát vọng sống và dâng hiến. Bài thơ "Khát vọng" là một sáng tác tiêu biểu thể hiện sâu sắc tâm hồn đa cảm, mãnh liệt và nhân hậu của Xuân Quỳnh. Ẩn sau những dòng thơ giản dị là một khát khao không chỉ của riêng chị, mà còn của bao trái tim biết yêu thương và sống hết mình vì cuộc đời.

Ngay ở khổ thơ đầu tiên, nhà thơ đã thể hiện một tuyên ngôn tình yêu đầy mãnh liệt. Trái tim ở đây không chỉ là nơi chứa đựng sự sống, mà còn là biểu tượng cho tình yêu. Nó “đời thường” và “ai chẳng có”, nhưng điều đặc biệt ở trái tim Xuân Quỳnh là nó không ngừng yêu thương, thậm chí “biết yêu anh cả khi chết đi rồi”. Tình yêu ấy vượt qua cả ranh giới giữa sự sống và cái chết, thể hiện một khát vọng yêu thương vĩnh cửu, vượt thời gian, vượt không gian một tình yêu tuyệt đối và thiêng liêng.

Từ khát vọng yêu thương, Xuân Quỳnh mở rộng đến khát vọng dâng hiến. Trong khổ thơ thứ hai, chị hóa thân vào những hình ảnh gần gũi, giản dị nhưng mang giá trị nhân văn sâu sắc: Hình ảnh dòng sông, con nước, hạt giống, con đường... đều là những biểu tượng của sự sống, của cống hiến âm thầm. Từ cái tôi cá nhân, người phụ nữ trong thơ Xuân Quỳnh đã hóa thân thành một phần của cuộc đời mang đến màu mỡ cho đất, sự sống cho mùa sau, và cả sự thuận tiện cho người khác. Đó là một khát vọng sống vì người khác, sống để hiến dâng, sống để làm cho cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn.

Sang khổ thơ thứ ba, khát vọng ấy được đẩy lên cao trào bằng những hình ảnh lãng mạn, bay bổng và chan chứa niềm tin. Mỗi hình ảnh trong khổ thơ này đều là biểu hiện của sức sống, của hy vọng và sự lan tỏa. Cánh buồm và ngọn gió tượng trưng cho hành trình ra khơi, sự tự do và năng động. Chim hót gợi đến niềm vui, còn “mặt trời nhỏ mọc giữa lòng đêm” là biểu tượng đẹp đẽ của ánh sáng trong bóng tối một hình ảnh đầy tính nhân văn và lãng mạn. Qua đó, Xuân Quỳnh thể hiện khát vọng trở thành nguồn cảm hứng, trở thành ánh sáng sưởi ấm con người giữa những u tối của cuộc sống.

Dù hóa thân thành bất cứ điều gì, dù ở bất kỳ đâu, điều duy nhất mà trái tim ấy hướng đến vẫn là tình yêu. Tình yêu ở đây vừa cụ thể - “yêu anh”, vừa bao trùm - là lý tưởng sống, là phương hướng cho mọi hành động và lựa chọn của cuộc đời. Bốn phương trời rốt cuộc quy tụ về một điểm duy nhất: nơi có tình yêu.

Khát vọng của Xuân Quỳnh là khát vọng của một trái tim luôn rung lên vì yêu thương, của một tâm hồn sống mãnh liệt và đầy nhân hậu. Đó không chỉ là tiếng nói của một người phụ nữ, mà còn là lời nguyện thầm của cả một thế hệ sống hết mình, yêu hết lòng, và không ngừng dâng hiến.