Câu 1: Xác định thể thơ và dấu hiệu nhận biết của bài thơ “Tiếng đàn bầu”.

• Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

• Dấu hiệu nhận biết:

• Không bị bó buộc về số câu, số chữ.

• Nhịp thơ linh hoạt, phù hợp với cảm xúc của tác giả.

• Lời thơ giàu nhạc điệu, dễ tạo cảm xúc khi đọc lên.

Câu 2: Chỉ ra những hình ảnh trong đoạn trích miêu tả các cung bậc của đàn bầu.

Bài thơ sử dụng nhiều hình ảnh để diễn tả các cung bậc của đàn bầu:

• “Tiếng đàn là suối ngọt” → So sánh tiếng đàn như dòng suối, tạo cảm giác dịu êm, thanh thoát.

• “Cung thanh là tiếng mẹ” → Tiếng đàn khi cao vút gợi sự dịu dàng, ấm áp như giọng nói của mẹ.

• “Cung trầm là giọng cha” → Khi tiếng đàn trầm xuống, gợi nhớ đến giọng cha trầm ấm, mạnh mẽ.

• “Dây đồng lẻ não nuột” → Gợi lên sự buồn bã, man mác khi đất nước từng rơi vào cảnh mất nước.

=> Những hình ảnh này cho thấy tiếng đàn bầu không chỉ là âm thanh mà còn mang theo cả tâm hồn, tình cảm của con người Việt Nam.

Câu 3: Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh.

Bài thơ sử dụng nhiều phép so sánh để diễn tả tiếng đàn bầu:

• “Tiếng đàn là suối ngọt” → So sánh với suối ngọt giúp gợi lên sự dịu dàng, thanh thoát, trong trẻo của âm thanh đàn bầu.

• “Cung thanh là tiếng mẹ, cung trầm là giọng cha” → So sánh tiếng đàn với giọng nói của cha mẹ, thể hiện sự thân thuộc, gần gũi, thiêng liêng.

• “Dây đồng lẻ não nuột” → Gợi lên nỗi buồn da diết, làm rõ sự trầm lắng trong từng giai điệu.

=> Hiệu quả: Những phép so sánh này làm nổi bật vẻ đẹp của tiếng đàn bầu, giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được âm thanh của đàn qua hình ảnh cụ thể, sinh động. Đồng thời, nó còn thể hiện tình cảm gắn bó của con người Việt Nam với loại nhạc cụ dân tộc này.

Câu 4: Tiếng đàn bầu trong khổ 3 và 4 có gì khác nhau?

=> Sự khác biệt:

• Khổ 3: Tiếng đàn mang âm hưởng buồn bã, đau thương, gợi lên nỗi đau của dân tộc thời mất nước.

• Khổ 4: Tiếng đàn trở thành biểu tượng của niềm vui chiến thắng, thể hiện lòng tự hào dân tộc.