Nguyễn Trãi, bậc khai quốc công thần, nhà văn hóa kiệt xuất của dân tộc, không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử với "Bình Ngô đại cáo" mà còn ghi danh vào văn học sử với "Quốc âm thi tập." Trong đó, bài thơ "Bảo kính cảnh giới" (Bài 43), hay còn gọi là "Cảnh ngày hè," là một tác phẩm đặc sắc, thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật và tấm lòng cao cả của ông.

Bài thơ nằm trong chùm thơ "Bảo kính cảnh giới" (Gương báu răn mình) thuộc "Quốc âm thi tập" – tập thơ Nôm đầu tiên của văn học Việt Nam.Thất ngôn xen lục ngôn, một thể thơ mang đậm dấu ấn sáng tạo của Nguyễn Trãi, phá vỡ sự khuôn mẫu của thơ Đường luật.Tả cảnh ngày hè và thể hiện tâm sự, tình cảm của nhà thơ.

Bức tranh ngày hè tươi đẹp:"Rồi hóng mát thuở ngày trường" – Một câu thơ lục ngôn mở đầu, gợi tả sự nhàn tản, ung dung của nhà thơ giữa ngày hè. Chữ "rồi" thể hiện sự thảnh thơi, không vướng bận.Miêu tả cảnh vật mùa hè với những hình ảnh tươi tắn, đầy sức sống: "Hòe lục đùn đùn tán rợp trương," "Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ," "Hồng liên trì đã tiễn mùi hương." Các động từ mạnh như "đùn đùn," "phun," "tiễn" gợi tả sự sinh sôi, phát triển mạnh mẽ của cảnh vật.

Cuộc sống thanh bình của người dân:"Lao xao chợ cá làng ngư phủ, / Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương." Âm thanh "lao xao" của chợ cá và tiếng "dắng dỏi" của ve gợi tả cuộc sống ấm no, thanh bình của người dân làng chài.

Ước vọng cao đẹp của nhà thơ:"Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, / Dân giàu đủ khắp đòi phương." Sử dụng điển tích "Ngu cầm" (đàn của vua Thuấn), Nguyễn Trãi bày tỏ ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho toàn dân.

Thể thơ thất ngôn xen lục ngôn tạo nên sự uyển chuyển, linh hoạt cho bài thơ.Sử dụng nhiều từ ngữ thuần Việt, gần gũi với đời sống hàng ngày.Miêu tả cảnh vật bằng những hình ảnh cụ thể, gợi cảm, giàu sức biểu cảm.Tả cảnh vật nhưng gửi gắm tâm sự, tình cảm của nhà thơ.

"Bảo kính cảnh giới" (Bài 43) là một bài thơ đặc sắc, thể hiện rõ phong cách nghệ thuật và tấm lòng cao cả của Nguyễn Trãi.

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống thanh bình của người dân và thể hiện ước vọng về một xã hội ấm no, hạnh phúc.

"Bảo kính cảnh giới" (Bài 43) có giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện tư tưởng "thân dân" của Nguyễn Trãi.

Tóm lại, "Bảo kính cảnh giới" (Bài 43) là một viên ngọc quý trong kho tàng văn học Việt Nam, góp phần khẳng định tài năng và nhân cách lớn của Nguyễn Trãi. Bài thơ không chỉ là một bức tranh tuyệt đẹp về ngày hè mà còn là tiếng lòng của một người yêu nước thương dân, luôn đau đớn về cuộc sống của nhân dân.