1. Phân hóa theo vĩ độ (Bắc - Nam)

- Nhật Bản trải dài từ khoảng 24°B đến 45°B, khiến khí hậu có sự khác biệt rõ rệt giữa các vùng:

   + Miền Bắc (Hokkaido): Khí hậu ôn đới lục địa, mùa đông lạnh, tuyết rơi dày, mùa hè mát mẻ.

   + Miền Trung (Honshu, Shikoku): Khí hậu ôn đới gió mùa, có 4 mùa rõ rệt. Mùa đông có tuyết nhưng không quá lạnh, mùa hè nóng ẩm.

   + Miền Nam (Kyushu, Okinawa): Khí hậu cận nhiệt đới và nhiệt đới, mùa đông ấm áp, mùa hè nóng và có mưa nhiều.

→ Sự khác biệt này làm cho Nhật Bản có nhiều kiểu khí hậu từ ôn đới lục địa đến nhiệt đới gió mùa.

2. Phân hóa theo địa hình (Tây - Đông)

- Phía Đông Nhật Bản (giáp Thái Bình Dương):

    + Chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc vào mùa đông, thời tiết lạnh nhưng ít tuyết.

    + Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều do tác động của gió mùa Tây Nam.

- Phía Tây Nhật Bản (giáp biển Nhật Bản):

    + Mùa đông chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc thổi từ lục địa châu Á gây tuyết rơi dày.

    + Mùa hè chịu ảnh hưởng của gió Tây Nam, thời tiết ôn hòa hơn.

→ Địa hình đồi núi chia cắt mạnh đã tạo ra sự khác biệt khí hậu rõ rệt giữa hai phía Đông - Tây.

3. Phân hóa theo mùa

- Mùa xuân (tháng 3 - tháng 5): Khí hậu mát mẻ, hoa anh đào nở rộ.

- Mùa hè (tháng 6 - tháng 8): Nóng, ẩm, có nhiều mưa do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam. Khu vực miền Nam thường chịu ảnh hưởng của bão.

- Mùa thu (tháng 9 - tháng 11): Thời tiết dịu mát, ít mưa, phong cảnh đẹp.

- Mùa đông (tháng 12 - tháng 2):

   + Miền Bắc lạnh giá, tuyết rơi nhiều.

   + Miền Nam ấm áp hơn, nhiệt độ không quá thấp.

→ Nhật Bản có bốn mùa rõ rệt, mỗi mùa có đặc điểm khí hậu khác nhau.

4. Ảnh hưởng của dòng biển

- Dòng biển nóng ở phía Đông Nam mang nước ấm, làm tăng nhiệt độ và độ ẩm không khí.

- Dòng biển lạnh ở phía Đông Bắc mang nước lạnh, làm giảm nhiệt độ và tạo sương mù.

- Dòng biển Tsushima ở phía Tây Nam giúp khí hậu khu vực này ấm áp hơn vào mùa đông.

→ Sự giao thoa giữa dòng biển nóng và lạnh tạo nên sự khác biệt về khí hậu giữa các vùng biển của Nhật Bản.